مونږ ډېر په اسانه ګورنر هاؤس ته دننه شو. زمونږ نومونه د اول نه تللي وو.
چې هلته اورسېدو نو ماشومان مريضان هم رارسېدلي وو. ورسره مئيندې پلاران هم ناست وو. لږه شېبه پس پخوانے ناظم اعظم افريدي هم راغلو. د هغۀ نه لږ وړاندې نامتو فلم ايکټر عجب ګل صېب هم راغلے وو.
ما سره لګېدلې کرسو کښې دا درې کسان ناست وو. اعظم افريدي په اول نظر زۀ ونۀ پېژندم. بيا مې چې تعارف ورسره وکړو نو هم داسې معلومه شوه چې زۀ ئې د فکر او نظر نه وتلے ووم. ما ته افسوس په دې خبره وشو چې يو خو اعظم افريدے زما د قوم او تپې عزيز دے. بل د هغۀ پلار زمونږ د قوم ملک وو. او د هغۀ سره زما د مرحوم پلار ډېره زياته نزدې دوستي وه. او د خپل ژوند يوه لويه حصه ئې د هغۀ سره په هره موقع د جنګ او امن په حالت کښې تېره کړې وه. زما پلار د دوئ دپاره د ټول قام بدي په خپل سر اخستې وه. د افريدو ملکانو دغه خامي د کرکې تر حده خرابه ده. چې د دوئ سره هر څومره ښېګړه څوک وکړي دوئ ئې هيڅ احسان نۀ مني. او نۀ ورسره په بدل کښې راشه درشه کوي. د انګرېزانو د وختو راروان د کولونيئل نظام ملکانان/خانان او اربابان نن هم د عام اولس نه ځانونه اوچت ګڼي.
حالانکې عام اولس ته د دوئ د ذات نه هيڅ فائده رسېدلې نۀ ده. اونۀ دا چا سره ښۀ کولے شي. هم د دوئ په وجه د حکومت نه پرمټونه، دسترخوانونه او مواجبونه خوري. په عوامو کښې د دوئ مقبوليت يا خوښۍ اندازه د دې خبرې نه لګولے شي چې په عامو انتخاباتو کښې ئې ضمانتونه ضبط کيږي.
اعظم افريدي له دې کبله په پېښور مېشته دے چې د پېښور د خلقو په ووټ کله کله غالباً صوبائي اسمبلۍ ته ورسيږي. څو کاله وړاندې د پېښور ناظم هم ټاکلے شوے وو. زۀ ډېر په خواشينۍ سره د دې خبرې تکرار کوم چې اعظم افريدي د خپل اصل وطن د خلقو باړې په هيڅ کار نۀ دے راغلے. د دۀ نه زيات د دوئ بل ورور څوک چې نن سبا سفير پاکستان دے او په قطر کښې سفارتکاري کوي په راشه درشه کښې ښۀ دے. اګرچې ددوئ ټولو د ذات نه د ښېګړې اُميد څوک کولے نشي. خو بيا هم په خوږه خبره باندې د سړي زړۀ ښۀ کيږي. اصغر افريدے په ژبه خوږ دے او ياداشت ئې ډېر تېز دي.
په مقرره وخت د پروګرام اغاز نوموړي شاعر پروفېسر اباسين يوسفزي په خپلو دعائيه شعرونه وکړو. او د باقاعده اغاز دپاره ئې د تلاوت کلام پاک دپاره قاري احسان الله صېب ته بلنه ورکړه. د ګورنر اوېس احمد غني بېګم صېب څوک چې يوه اعلٰى تعليم يافته او زړۀ سواندې مېرمن ده د خپلې سېکرټري سره په پريذډيم کښې پرتو صوفو کښې تشريف اېښے وو.
د تلاوت نه پس د حمزه فاونډېشن مشر اعجاز علي شاه صېب ته بلنه ورکړے شوه چې د حمزه فاونډېشن په حقله خبرې وکړي. هغوئ د دې تنظيم اغراض او مقاصد په تفصيل سره وړاندې کړل او د ګورنر صېب نه ئې د دې ادارې دپاره څو مطالبې هم وکړې.
د اعجاز صېب نه وروستو يو ځل بيا اباسين يوسفزي صېب روسټرم ته لاړو او د دې تنظيم سره چې چا هم څۀ لږ ډېر مالي، فکري يا فزيکي امداد کړے وو. د ګورنر د مېرمن په لاس د اېوارډونو ورکولو اعلان وکړو. د ټولو نه وړاندې بېګم ګورنر ته سوئينر ورکړے شو بيا د ادارې له خوا تحفې وړاندې کړے شوې بيا ورپسې نورو کسانو ته اېوارډونه ورکړے شول. په دغه اېوارډ اخستونکو کښې اعظم افريدے، فلمسټار عجب ګل، پروفېسر اباسين يوسفزے او ګڼ شمېر کسانو کښې راقم الحروف، د اخبارونو ايډيټران او سماجي کار کوونکي شامل دي.
د غونډې په اختتام کښې د ګورنر مېرمن تقرر اوکړو او د خپله اړخه ئې د يو لاکهـ روپو اعلان هم وکړو. چې شېبه وروستو ئې اعجاز علي شاه صېب ته دغه چېک ورکړو. پيا وروستو د هر يو مريض او د هغۀ د مور سره څو شېبې کښېناسته. او هغوئ ته ئې طبع تسلي ورکړه. ديو ماشوم مور د فرط جذبات نه په ژړا شوه. او ماحول ئې غمګين کړو چې زما په سترګو کښې ئې اوښکې راوستې. د مېلمنو دپاره د چائيو بسکټو انتظام شوے وو.
مېلمانۀ بل هال ته لاړل. لږه شېبه پس مونږ هم د ګورنر هاؤس نه راروان شو. اعظم افريدي خپل شيلډ په هال کښې پرېښودے وو. چې بيا ما د حمزه فاؤنډېشن نمائنده ملک اشفاق اعوان ته وسپارلو.
٧ مئى ٢٠٠٩ء د ريډيو خېبر سالګره:
د شپې په شپږم مئى ملګري سيد نذير افريدي پروډيوسر د خېبر ريډيو ما ته ټيليفون کړےوو چې د هغوئ د ريډيو خېبر درېمه کليزه کښې برخه واخلم. کومه چې په يونيورسټي ټاون کښې په کونټينېنټل ګيسټ هاوس کښې نمانځل کيږي. او د فاټا ميډيا سيل ډائرېکټر او د خېبر ايجنسۍ پوليټيکل ايجنټ ريټائرډ کېپټن طارق حيات هم پکښې ګډون کوي.د دې پرته د جمرود باړې او لواړګي اديبان شاعران او سماجي شخصيات هم رابلل شوي دي.
زۀ په درې نيمې بجې د غونډې ځائے ته ورسېدم. مقصد مې د اديبانو شاعرانو سره ليدل کتل وو. هلته دوئ غېر رسمي مشاعره شروع کړې وه پروفېسر اسلم تاثري افريدے،. طلبګار افريدے، قېس افريدے، فلک نازتيراه وال، لحاظ احمد، علي رضا، اميد افريدے او نور ګڼ شمېر اديبانو شاعرانو خپل خپل کلامونه واورول. او مونږ ئې محظوظه کړو. په څلور بجې پوليټيکل ايجنټ صېب راغلو. د تلاوت کلام پاک په اياتونو د غونډې پئېل وشو. يو څو قامي مشرانو د خېبر ريډيو په افاديت خبرې وکړې بيا ئې ما ته دعوت راکړو. چې خپل کلام واوروم. ما د خپل ژوند د اوږد سفر ذکر او بيا د سفر په حواله يو څو شعرونه واورول. په دغه شعرونو پسې مې په امن د ساحر لدهيانوي اردو نظم په پښتو ژباړه کړے واورولو. چې په ملګرو ئې ژور اثر پرېښو. د غونډې په اختتام کښې زۀ او ورور ګل محمد خپلو کورونو ته راستنۀ شو. په زړۀ کښې مې کرل رېبل چې د پوليټيکل ايجنټ خلاف په هيرالډ مجله او فرنټئير پوسټ کښې زما ليکونه خپارۀ شوي وو. چې د دوئ نه مې د افريدي قوم سپاء ته په سپک وئيلو د معافۍ غوښتنه کړې وه. زما يقين دےچې موصوف به دغه ليکونه لوستي وي. او کېدلے شي چې زما په نامه اورېدو ئې هغه غوښتنې هم ذهن ته راغلې وي. په خپل تقرير کښې جذباتي هم شو، وروستو ئې بيا بخښنه هم وغوښته خو زما سره ئې يواځې ليدل کتل ونۀ شول. البته د ميډيا سيل ډائرېکټر په خپل تقرير کښې زما د نظم ستائنه وکړه او د ريډيو چارواکو ته ئې د داسې نظمونو خپرولو تاکيد هم وکړو.
٨ مئى ٢٠٠٩ء د ظهير پښتو ادبي جرګې زما په اعزاز کښې غونډه:
په ٦ تاريخ د پنځمې مياشتې د ظهير پښتو ادبي جرګې پېښور مشر سېکتر زاهد شېدا او ګران ملګري اختر حسېن ننګيال زما ځائے ته راغلل او زما په اعزاز کښې رابللې غونډې ته دراتلو باقاعده دعوت ئې راکړو. کومه چې په اتم د مئى مياشتې کېدونکې وه.
زۀ په دغه ورځ ډېر مصروف ووم. په اتم تاريخ زما د حجرې د يوې برخې کنکريټ هم وو. په يوولس بجې د حمزه فاونډېشن په پرېس کلب کښې غونډه او بيا په يو "واک" کښې شريکېدل هم وو.
کنکريټ چې دلته ورته خلق لينټر هم وائي په يوولس نيمې بجې خلاص شو. د حمزه فاونډېشن غونډې ته جوړ نۀ شوم.
البته په درې بجې د ظهير پښتو ادبي جرګې غونډې ته ورسېدم.
غونډه څلور بجې پئېل شوه او تر پنځه نيمو بجو پورې ئې دوام لرو. په دغه غونډه کښې چې د صدارت چوکۍ ئې ماته رابخښلې وه. لاندينو ښاغلو شاعرانو صاحبانو برخه واخسته.
ښاغلي ګل محمود ظهير، جاوېد درد، اختر حسېن ننګيال، زاهد شېدا، دلاور وقار، محمد امين، جمال حسېن اکبر، بخاري صېب او نورو ګڼ شمېر ملګرو شاعرانو اديبانو چې اوس ئې نومونه زما د ذهن نه وتلي دي.
مازيګر مونږ کور ته راورسېدو. په ١٠ تاريخ د تهکال ادبي ټولنې پېښور ملګرو زما په اعزاز کښې غونډه رابللې وه. زۀ د څۀ ضروري کارنو له کبله تللے نۀ شوم ملګري اختر حسېن مې په ټيليفون خبر کړو. چې نصيرالله ناشاد صېب ته زما معذرت وړاندې کړي. د ملګري رحيم ګل ماسټر د دفتر افتتاح او د شمشاد ټيلويژيون پروډيوسر ملګري محمد اسرار اتل دعوت نامې هم رارسېدلې دي.
الله دې وکړي چې هغوئ ته وخت اوباسم او ورسره په ښۀ وخت ليدل کتل وکړم. زما اراده ده چې تر شلم مئى پورې قطر ته ستون شم. په دغه وخت کښې به ضروري طبي ټسټونه هم خلاص شي. او کارونه به هم راغونډ شي. د دغه رپورتاژ کتابت او کمپوزنګ به هم سر ته رسول وي. او که الله پاک ته منظوه وه نو د چاپ کار به ئې هم سر ته ورسوم.
نن نهم تاريخ دے، او رپورتاژ رانه نور هم اوږديږي. غوره به دا وي چې دغه رپورتاژ هم په دغه ځائے پائې ته ورسوم. که ژوند وو. نو انشاء الله راروان کال به بيا د خپلو ملګرو اديبانو او شاعرانو ليکوالانو سره د ليدلو کتلو او جرګو سرګرمو احوال وليکم. خو شرط ئې دا دے چې که د قلم د خاوندانوزما دغه مات ګوډ تحرير ته شرف قبوليت وبخښلو.
په دغه دعا اجازت غواړم.
چې الله تعالٰى دې د پښتنو په وطن دامن سيوري خوارۀ کړي. آمين
فېروز افريدي
٩ مئى ٢٠٠٩ء
چې هلته اورسېدو نو ماشومان مريضان هم رارسېدلي وو. ورسره مئيندې پلاران هم ناست وو. لږه شېبه پس پخوانے ناظم اعظم افريدي هم راغلو. د هغۀ نه لږ وړاندې نامتو فلم ايکټر عجب ګل صېب هم راغلے وو.
ما سره لګېدلې کرسو کښې دا درې کسان ناست وو. اعظم افريدي په اول نظر زۀ ونۀ پېژندم. بيا مې چې تعارف ورسره وکړو نو هم داسې معلومه شوه چې زۀ ئې د فکر او نظر نه وتلے ووم. ما ته افسوس په دې خبره وشو چې يو خو اعظم افريدے زما د قوم او تپې عزيز دے. بل د هغۀ پلار زمونږ د قوم ملک وو. او د هغۀ سره زما د مرحوم پلار ډېره زياته نزدې دوستي وه. او د خپل ژوند يوه لويه حصه ئې د هغۀ سره په هره موقع د جنګ او امن په حالت کښې تېره کړې وه. زما پلار د دوئ دپاره د ټول قام بدي په خپل سر اخستې وه. د افريدو ملکانو دغه خامي د کرکې تر حده خرابه ده. چې د دوئ سره هر څومره ښېګړه څوک وکړي دوئ ئې هيڅ احسان نۀ مني. او نۀ ورسره په بدل کښې راشه درشه کوي. د انګرېزانو د وختو راروان د کولونيئل نظام ملکانان/خانان او اربابان نن هم د عام اولس نه ځانونه اوچت ګڼي.
حالانکې عام اولس ته د دوئ د ذات نه هيڅ فائده رسېدلې نۀ ده. اونۀ دا چا سره ښۀ کولے شي. هم د دوئ په وجه د حکومت نه پرمټونه، دسترخوانونه او مواجبونه خوري. په عوامو کښې د دوئ مقبوليت يا خوښۍ اندازه د دې خبرې نه لګولے شي چې په عامو انتخاباتو کښې ئې ضمانتونه ضبط کيږي.
اعظم افريدي له دې کبله په پېښور مېشته دے چې د پېښور د خلقو په ووټ کله کله غالباً صوبائي اسمبلۍ ته ورسيږي. څو کاله وړاندې د پېښور ناظم هم ټاکلے شوے وو. زۀ ډېر په خواشينۍ سره د دې خبرې تکرار کوم چې اعظم افريدي د خپل اصل وطن د خلقو باړې په هيڅ کار نۀ دے راغلے. د دۀ نه زيات د دوئ بل ورور څوک چې نن سبا سفير پاکستان دے او په قطر کښې سفارتکاري کوي په راشه درشه کښې ښۀ دے. اګرچې ددوئ ټولو د ذات نه د ښېګړې اُميد څوک کولے نشي. خو بيا هم په خوږه خبره باندې د سړي زړۀ ښۀ کيږي. اصغر افريدے په ژبه خوږ دے او ياداشت ئې ډېر تېز دي.
په مقرره وخت د پروګرام اغاز نوموړي شاعر پروفېسر اباسين يوسفزي په خپلو دعائيه شعرونه وکړو. او د باقاعده اغاز دپاره ئې د تلاوت کلام پاک دپاره قاري احسان الله صېب ته بلنه ورکړه. د ګورنر اوېس احمد غني بېګم صېب څوک چې يوه اعلٰى تعليم يافته او زړۀ سواندې مېرمن ده د خپلې سېکرټري سره په پريذډيم کښې پرتو صوفو کښې تشريف اېښے وو.
د تلاوت نه پس د حمزه فاونډېشن مشر اعجاز علي شاه صېب ته بلنه ورکړے شوه چې د حمزه فاونډېشن په حقله خبرې وکړي. هغوئ د دې تنظيم اغراض او مقاصد په تفصيل سره وړاندې کړل او د ګورنر صېب نه ئې د دې ادارې دپاره څو مطالبې هم وکړې.
د اعجاز صېب نه وروستو يو ځل بيا اباسين يوسفزي صېب روسټرم ته لاړو او د دې تنظيم سره چې چا هم څۀ لږ ډېر مالي، فکري يا فزيکي امداد کړے وو. د ګورنر د مېرمن په لاس د اېوارډونو ورکولو اعلان وکړو. د ټولو نه وړاندې بېګم ګورنر ته سوئينر ورکړے شو بيا د ادارې له خوا تحفې وړاندې کړے شوې بيا ورپسې نورو کسانو ته اېوارډونه ورکړے شول. په دغه اېوارډ اخستونکو کښې اعظم افريدے، فلمسټار عجب ګل، پروفېسر اباسين يوسفزے او ګڼ شمېر کسانو کښې راقم الحروف، د اخبارونو ايډيټران او سماجي کار کوونکي شامل دي.
د غونډې په اختتام کښې د ګورنر مېرمن تقرر اوکړو او د خپله اړخه ئې د يو لاکهـ روپو اعلان هم وکړو. چې شېبه وروستو ئې اعجاز علي شاه صېب ته دغه چېک ورکړو. پيا وروستو د هر يو مريض او د هغۀ د مور سره څو شېبې کښېناسته. او هغوئ ته ئې طبع تسلي ورکړه. ديو ماشوم مور د فرط جذبات نه په ژړا شوه. او ماحول ئې غمګين کړو چې زما په سترګو کښې ئې اوښکې راوستې. د مېلمنو دپاره د چائيو بسکټو انتظام شوے وو.
مېلمانۀ بل هال ته لاړل. لږه شېبه پس مونږ هم د ګورنر هاؤس نه راروان شو. اعظم افريدي خپل شيلډ په هال کښې پرېښودے وو. چې بيا ما د حمزه فاؤنډېشن نمائنده ملک اشفاق اعوان ته وسپارلو.
٧ مئى ٢٠٠٩ء د ريډيو خېبر سالګره:
د شپې په شپږم مئى ملګري سيد نذير افريدي پروډيوسر د خېبر ريډيو ما ته ټيليفون کړےوو چې د هغوئ د ريډيو خېبر درېمه کليزه کښې برخه واخلم. کومه چې په يونيورسټي ټاون کښې په کونټينېنټل ګيسټ هاوس کښې نمانځل کيږي. او د فاټا ميډيا سيل ډائرېکټر او د خېبر ايجنسۍ پوليټيکل ايجنټ ريټائرډ کېپټن طارق حيات هم پکښې ګډون کوي.د دې پرته د جمرود باړې او لواړګي اديبان شاعران او سماجي شخصيات هم رابلل شوي دي.
زۀ په درې نيمې بجې د غونډې ځائے ته ورسېدم. مقصد مې د اديبانو شاعرانو سره ليدل کتل وو. هلته دوئ غېر رسمي مشاعره شروع کړې وه پروفېسر اسلم تاثري افريدے،. طلبګار افريدے، قېس افريدے، فلک نازتيراه وال، لحاظ احمد، علي رضا، اميد افريدے او نور ګڼ شمېر اديبانو شاعرانو خپل خپل کلامونه واورول. او مونږ ئې محظوظه کړو. په څلور بجې پوليټيکل ايجنټ صېب راغلو. د تلاوت کلام پاک په اياتونو د غونډې پئېل وشو. يو څو قامي مشرانو د خېبر ريډيو په افاديت خبرې وکړې بيا ئې ما ته دعوت راکړو. چې خپل کلام واوروم. ما د خپل ژوند د اوږد سفر ذکر او بيا د سفر په حواله يو څو شعرونه واورول. په دغه شعرونو پسې مې په امن د ساحر لدهيانوي اردو نظم په پښتو ژباړه کړے واورولو. چې په ملګرو ئې ژور اثر پرېښو. د غونډې په اختتام کښې زۀ او ورور ګل محمد خپلو کورونو ته راستنۀ شو. په زړۀ کښې مې کرل رېبل چې د پوليټيکل ايجنټ خلاف په هيرالډ مجله او فرنټئير پوسټ کښې زما ليکونه خپارۀ شوي وو. چې د دوئ نه مې د افريدي قوم سپاء ته په سپک وئيلو د معافۍ غوښتنه کړې وه. زما يقين دےچې موصوف به دغه ليکونه لوستي وي. او کېدلے شي چې زما په نامه اورېدو ئې هغه غوښتنې هم ذهن ته راغلې وي. په خپل تقرير کښې جذباتي هم شو، وروستو ئې بيا بخښنه هم وغوښته خو زما سره ئې يواځې ليدل کتل ونۀ شول. البته د ميډيا سيل ډائرېکټر په خپل تقرير کښې زما د نظم ستائنه وکړه او د ريډيو چارواکو ته ئې د داسې نظمونو خپرولو تاکيد هم وکړو.
٨ مئى ٢٠٠٩ء د ظهير پښتو ادبي جرګې زما په اعزاز کښې غونډه:
په ٦ تاريخ د پنځمې مياشتې د ظهير پښتو ادبي جرګې پېښور مشر سېکتر زاهد شېدا او ګران ملګري اختر حسېن ننګيال زما ځائے ته راغلل او زما په اعزاز کښې رابللې غونډې ته دراتلو باقاعده دعوت ئې راکړو. کومه چې په اتم د مئى مياشتې کېدونکې وه.
زۀ په دغه ورځ ډېر مصروف ووم. په اتم تاريخ زما د حجرې د يوې برخې کنکريټ هم وو. په يوولس بجې د حمزه فاونډېشن په پرېس کلب کښې غونډه او بيا په يو "واک" کښې شريکېدل هم وو.
کنکريټ چې دلته ورته خلق لينټر هم وائي په يوولس نيمې بجې خلاص شو. د حمزه فاونډېشن غونډې ته جوړ نۀ شوم.
البته په درې بجې د ظهير پښتو ادبي جرګې غونډې ته ورسېدم.
غونډه څلور بجې پئېل شوه او تر پنځه نيمو بجو پورې ئې دوام لرو. په دغه غونډه کښې چې د صدارت چوکۍ ئې ماته رابخښلې وه. لاندينو ښاغلو شاعرانو صاحبانو برخه واخسته.
ښاغلي ګل محمود ظهير، جاوېد درد، اختر حسېن ننګيال، زاهد شېدا، دلاور وقار، محمد امين، جمال حسېن اکبر، بخاري صېب او نورو ګڼ شمېر ملګرو شاعرانو اديبانو چې اوس ئې نومونه زما د ذهن نه وتلي دي.
مازيګر مونږ کور ته راورسېدو. په ١٠ تاريخ د تهکال ادبي ټولنې پېښور ملګرو زما په اعزاز کښې غونډه رابللې وه. زۀ د څۀ ضروري کارنو له کبله تللے نۀ شوم ملګري اختر حسېن مې په ټيليفون خبر کړو. چې نصيرالله ناشاد صېب ته زما معذرت وړاندې کړي. د ملګري رحيم ګل ماسټر د دفتر افتتاح او د شمشاد ټيلويژيون پروډيوسر ملګري محمد اسرار اتل دعوت نامې هم رارسېدلې دي.
الله دې وکړي چې هغوئ ته وخت اوباسم او ورسره په ښۀ وخت ليدل کتل وکړم. زما اراده ده چې تر شلم مئى پورې قطر ته ستون شم. په دغه وخت کښې به ضروري طبي ټسټونه هم خلاص شي. او کارونه به هم راغونډ شي. د دغه رپورتاژ کتابت او کمپوزنګ به هم سر ته رسول وي. او که الله پاک ته منظوه وه نو د چاپ کار به ئې هم سر ته ورسوم.
نن نهم تاريخ دے، او رپورتاژ رانه نور هم اوږديږي. غوره به دا وي چې دغه رپورتاژ هم په دغه ځائے پائې ته ورسوم. که ژوند وو. نو انشاء الله راروان کال به بيا د خپلو ملګرو اديبانو او شاعرانو ليکوالانو سره د ليدلو کتلو او جرګو سرګرمو احوال وليکم. خو شرط ئې دا دے چې که د قلم د خاوندانوزما دغه مات ګوډ تحرير ته شرف قبوليت وبخښلو.
په دغه دعا اجازت غواړم.
چې الله تعالٰى دې د پښتنو په وطن دامن سيوري خوارۀ کړي. آمين
فېروز افريدي
٩ مئى ٢٠٠٩ء



Comment