taken from:pasoon monthly
افسانه
د لوستلو وړ افسانه او ستاسو رائي
د لوستلو وړ افسانه او ستاسو رائي
Afsanay 2.9.10
له مقامه بې مقامه
شيرين زاده خدوخيل
د هغۀ زړۀ اوس په قرار وۀ د زړۀ د آئينې ټول ګرد ئې صفا شوې وۀ داسې لکه چې په اسمان د ډېرو ورځو نه د وريځو خړ څادر راخور وي او د باران نه پس پړق تک شين شي وينځلې وينځلې صفا صفا په نظر راځي. چې په کتلو ئې سترګې يخ والې محسوسه وي اوس د هغۀ په مخ د سکون او اطمينان مسکا خوره وه اوس هغه بې قراره او د سودائي شانله نۀ وۀ کوم چې لاهور ته راتلو نه مخکښې وۀ هر وخت سرګردانه د ورانې مشوړې د سمولو په چکر کښې اخته چې ټوله انجل بنجل وي او سر ئې نۀ معلوميږي هغه ښه اعلى تعليميافته وۀ د فراخې مطالعې خاوند وۀ په خپل ښۀ بد د هر چا نه ډېر ښۀ پوهېدو هغه پخپله هم غوښتل چې دې سودا نه ځان خلاص کړي خو دا ماشوړې د هغه ذهن او مازغو داسې جوړې کړې وې چې د وتلو نوم ئې نۀ اخستلو_ د کالج سټاف يو ملګري پروفېسر هغۀ ته ووئېل يار دا سوچونه پرېږده دا ځان دې په څۀ جاښه کښې په زوره راګېر کړے دے دا دنيا څۀ ده دا ژوند څۀ دے دې مطلب څۀ دے د ماشوړه چا تر اوسه نۀ ده سمه کړې دا تۀ په کومه کوڅه سر شوې يې کوم خلق چې په دې فکرونو کښې بوخت شوې دي په اخره کښې هغوي يا خودکشي کړې ده يا ليوني شوې دي زۀ تا کښې د لېونتوب نخښې نخښانې وينم ځان سمبال کړه هغه ته خپله هم د خبرې احساس وۀ خو هغه د سوچونو فکرونو د اکټو پس نه ځان خلاص نۀ شو کړې اګر چې مخکښې به هم کله نه کله هغه دې قسمه خيالونو فکرونو باندې جوټې خوړلې خو د ماشوم ځوي مرګ هغه تازيانه وه چې د هغۀ دا فکر او سوچونه يې داسې راويخ او راولړزول چې هغه يې اوس سم سودائى کړے وۀ-دا د جمعې ورځ وه د ښار په جامع مسجد کښې د جمعې د مونځ نه پس ډېر ساعت هغه د پېش امام په انتظار کښې ناست وۀ کوم چې د ښار ډېر لوئے عالم ګڼلے شو نن د جمعه مسئله هم هغه کړې وه اواز يې د سوز او تقرير يې د سحر نه ډک وۀ په مخ يې د زهد او تقوى سم نور راخور وۀ د مونځ نه پس اکثر د خلقو هغه سره مصافحه کول پخپله سعادتمندي ګڼله هغه هر چا ته په مُسکا مُسکا او په روڼ تندي لاس ورکولو د ټولو په اخر کښې هغه وړاندې شو اوس ټول مونځ ګزار تلې وو يو کس نيم په جمات کښې پاتې وۀ مولانا صېب هم تلو کښې وۀ يو څو مريدنما طالبان ورسره وو د مصافحه سره هغه د مولانا صېب لاس کلک خپلې سينې سره جُخت ونيولو مولانا صېب يو تپوس کول غواړم د ډېرو ورځو نه مې ورسره څۀ سودا شوې غوندې ده. مولانا صېب هغۀ ته داسې انداز کښې وکتل چې وايه دا دنيا څۀ ده.؟
دا دنيا د اخرت پټے دے دا دنيا هغه بازار دے چې د بل جهان سودا پکښې کيږي او .......جي زما مطلب دے چې دا ژوند ون څۀ دے د زندګۍ مدعا څۀ ده؟ مولاناصېب لږ تکڼے شو د دنيا او ژوند په جدا والي هغه لږ ګډ وډ شو د مولانا صېب مريدان نما طالبانو هم هغۀ ته لږ حېران شانله شو مولانا صېب ساه واخستله او لږ مسکے شو
ايک معمه هے نه سمجهنے نه سمجهانے کا زندګى کا هے کو اک خواب هے ديوانے کا
مولانا صېب د شعر په وئيلو خپل خيال کښې هغه له جواب ورکړو خو د هغۀ تنده ماته نۀ شوه دا شعر خو هغۀ ته د مخکښې نه ياد وۀ کله چې هغه فسټ ايئر کښې سبق وئيلو د هغۀ خو مولانا صېب نه نوره توقع وه ولې چې هغه د مولانا صېب ډېر شهرت اوريدلے وۀ د هغۀ د علمي او ادبي ذوق علمي خلقو کښې ښۀ چرچا وه خو دومره سهى جواب او هغه بيا دسوچونو په سوچونو کښې نور غرق شو د دنيا دا بې ثباتي، دا ګرمه ګورمه، د ښائسته او ښکلا دا منډې ترړې دا ستړې غمونه، فکرونه او بيا مرګے دا څۀ دي؟ هغۀ ته دا هر څۀ د فرېب يو دام ښکاره شو چې بې خبره انسان ته په قدم قدم باندې خور دے هر يو مجبوري، موتازي هر يو خواهش د دې دام حلقې دي کوم کښې چې د ځانه بې خبر انسان انښتلے دے او لکه د دام نښتلې مرغۍ پکښې پريړيږي د سوچونو فکرونو چې د هغۀ ساه ډېره بد بد کړو نو مخه بدللو دپاره دکوره ووتلو او بې د څۀ ارادې اسلام اباد ته لاړو،د دۀ درې ورځې هغه هسې عبث اخوا دېخوا ګرځېدلو چې فهم يې بدل شي خو د فکر مچو به بيا بيا چيچلو. اخر هغه سُپر مارکيټ سره خوا کښې ايف سيکس سېکټر کښې مېشته هغه اديب ملاقات له لاړو د کوم چې هغۀ ډېر کتابونه لوستلې وو د کوم چې هر ايک کۀ انسان وۀ کۀ ناول او کۀ سفر نامه لفظونه يې د تصوف په خميره اغږلې شوې وو د مشهور اديب نه هم هغه دا تپوس وکړو نو هغې اديب ورته څۀ لږ ساعت داسې انداز کښې کتل لکه چې د وئيلو دپاره ورسره څۀ نۀ وي-يو د ګل شانله نازکه تنکۍ ځوانه پېغله چې مسکا ئې ګلونه شرموي يو نظر يې د زړونو دنيا رالړ زوي يو نظر کاږۀ کتل يې زړۀ غلبېل کوي چې خماري سترګې يې بې نشې بنده نشه کوي د چا د مخ اننګي چې د اومو پېو پېروي رايادوي د چا د قدم نه قدم چې ځواني مستي او ښکلا غورځنګونه وهي هغه پېغله ناڅاپي د مرګي خوله کښې ورشي د هغه ګل ځواني لکه د شوکيدلي ګل ترمې ترمې لاړه شي چې په ياد يې د خپلو څۀ چې د پردو هم زړونه شوکيږي اخر د هغې دا پسخيدونکې ځواني ګل کېدو مدغا څۀ وه هغه ولې داسې جدا شوه چې يادونه يې په زړونو داغونه شي داسې ولې کيږي يا يو ماشوم چې د څلوېښتې هم پوره نۀ وي کوم چې لکه د پېشونګړي سترګې بيا بيا زنبوي د چا نظر چې له ټيکاو قدر له نۀ وي کوم چې له خپل مور پلار نۀ پېژني او بيا هغه ناروغه شي نمونيه پرې راشي پيچس پرې او لګي يا بل څۀ رنځ او هغه ماشوم د مور په غېږ کښې په مزه مزه ويلې شي او د مرګ نمړې شي دا څۀ دي د هغۀ دنيا ته د راتلو مقصد څۀ وۀ ما پوهه کړه زما عقل دلته کار نۀ کوي مور پلار بدنصيبه سهي خو د ماشوم مقدر څۀ..زلميه! تۀ غلط ځائے ته راغلے يې زما علم ، تجربه، مشاهده ډېره لږه او محدوده ده ما سره ستا د سوالونو جواب نشته دا وخت زما عمر څلور اتيا کاله دے خو دومره يوې عمر کښې ما کله داسې سوچونه په ځان نۀ دي سوارۀ کړې تۀ هم دا لېونتوب پرېږده تۀ ځوان يې د ژوند د خوږو نه مزې واخله دا به سهي وي چې ستا به ماشوم بچے به مړ وي يا به څۀ حادثې ستا د زړۀ د مينې دنيا تالا ترغه کړې وي خو دې دا مطلب نۀ دے چې ته په صحرا سر شې بې شکه چې تۀ دا وخت غم زپلے يې غمونو... د زړۀ نيولے دے د برمه يې پرېستلې يې خو تۀ لږ د حوصلې نه کار واخله وار مۀ خطا کوه او بيا هغه افسانه نګار هغه ته لکه د ماشومانو په شان نصيحتونه پندونه شروع کړو، نو هغۀ له خندا ورغله چې دا خو هغه ناصح شانله شو چا پسې چې ټول عمر د خپل ليکونو کښې ملنډې کړے دي واقعي زۀ غلط ځائے ته راغلے يم هغه ډېر ستړے ستومانه او مايوسه هغلته نه راپاڅېدلو او نېغ په نېغه لاهور ته راغلو او بيا هغې اديب بابا ته مخامخ ناست وۀ د کوم چې هر يو تخليق د تصوف په رنګ کښې رنګ وۀ هر يو مضمون ، افسانه، ناول، ډرامه به يې د تصوف د بابونو نه يو باب وۀ خلقو خيال وۀ چې دې صاحب حال دے ځکه خو يې روحاني علم پوهې ډېره شهره وه هغه چې هر کله هغوي ته خپل سوال کېښودلو نو هغه څۀ لږ ساعت پورته اسمان ته غلې غلې کتل لکه چې د اسمان نه د جوا ب منتظر يي بيا يې د نظر چشمې د سترګو لرې کړې او هغۀ ته يې زېر زېر اوکتل.زلميه تا د بوډا نه ډېر لوئے او غټ سوال وپوښته داسې سوال چې زۀ يې پخپله تر ډېرې مودې په لړزان ساتلے يمه خو زۀ اعتراف کوم چې ما تراوسه پورې د سوال داسې جواب نه دې موندلې چې زما زړۀ پرې اوبۀ څښي زۀ دې ژوند ته څۀ اوويمه لهوولعب، لويه، تماشه ، ډرامه خو دا صحي جوابونه نۀ دي تراوسه چې چا هم څۀ وئيلې دي هغوي کښې يو داسې خبره نشته چې زړۀ پرې مطميئن شيخانيه ځنې سوالونه خو تپوس کښې ډېر اسان ښکاري خو د هغې جواب هيچا سره نۀ وي څنګه چې ستا دا سوال دے څنګه چې دا کائنات ارت بيرت لوئے او پلن دے چې تر اوسه يې چا ناپ نۀ دې معلوم کړے نو ستا د سوال جواب به څوک څنګه درکړي مخکښې خو د کائنات کچ مېچ خو معلوم شي کنه زلميه ځان د جنجال نه رابهر کړه خدائے پاک دې تا له د زړۀ سکون درکړي او د نيکو د وېشلو توان او توفيق درکړي-هغۀ چې د دې اديب دکور نه رابهر شو نو څۀ لږ غوندې په اطمينان شانله شو چې زما نه علاوه نور هم ډېر خلق د سوال ځواب په رنځ اخته شوې دي خو جواب يې چا ته نۀ دے معلوم شوې نو زۀ پکښې لا څوک يمه او اخر دې جنجال کښې د اخته کېدو څۀ مطلب .. منم چې د سوال ما سره په زوره لکه د کمبل انخښتلې دے خو اوس دا کمبل په زوره غورزول پکار ديدا د جمعې ورځ وه هغه د داتا صېب دربار ته داسې روان شو لکه چې چا د جلبه نيولې وي داتا ګنج بخش خزانې بخښونکې دے سره د هغه تلوسه راپېدا شوه چې کېدې شي هغۀ ته هم د خدائے په مهربانۍ د داتا په برکت د زړۀ قرار او اطمينان قلب راوبخښلې شي نو هغه لږ هم ګړندے شو-د مزار مخکښې د زيارت ديدار دپاره هغه هم قطار کښې اودرېدلو زائرين ډېر په احترام او په قلاره په مزه مزه وړاندې کېدل او د جنګلې په سوري کښې به يې د زيارت ديدار کولو خوا کښې ولاړ منجاور به زائر له په ملا ډب ورکولو زائر به لنډې دعا سره وړاندې شو او د بل نه به ورمخکښې شو څۀ وخت چې هغه د جنګلې په سوري کښې ديدار کولو او منجاور ورله په شا ډب ورکولو نو هغه په اشاره منع کړو وروستو په قطار کښې ولاړو زائرينو هغۀ ته بد بد اوکتل خو د هغې منجاور په مخ نرمه پسته او دلاسې نه ډکه مسکا خوره وه لکه چې خېر دے ناپوهه د ے د مسکا هغه زړۀ کښې ډېر ملال کړو او زړۀ له يې راغله چې منجاور ته ووائي ما ګستاخ ناپوهه بې ادبه له اوس ډب راکړه خو رووستو بې شمېره ولاړ زائرينو په وړاندې هغه دا جرات او نشو کړې او مخکښې لاړو د مزار حلقې نه چې هغه څنګه رابهر شو نو ناڅاپي يو فقير را وړاندې شو او هغه يې د ليچې نه کلک اونيولو د هغۀ رنګ د ويرې نه اوتښتېدلو او زړۀ کښې يې تېر شو چې منجاور د ډب نه په منع کولو دې څۀ وئېل غواړي هغه زړۀ کلک کړو او لږه په ستغه خوله يې اووئېل وايه صاحبه ! د فقير په مخ نرمه شوخه خوږه مسکا خوره شوه بالکيه تۀ ډېر نادان يې..هغۀ فقير ته په استفهاميه انداز کښې اوکتل... بالکيه تۀ دخدائے مقام لټول غواړې...استغفرالله دا څۀ وائې هغه لږ تُرشه او ترخه لهجه کښې اووئېل . بالکيه لږه سړه خوره د فقير په مخ هغه رنګ مُسکا خوره وه ګوره بالکيه د کوم څيز چې مقام او حقيقت معلوم شي نو هغه فتح شي هغه بيا د فاتح د لاس د لاندې وي.. جي...... زۀ پوهه نۀ شوم هغه واقعي د فقير دخبرې په مطلب او نۀ رسېدو..دغه خو خبره ده کنه چې تا کله ځان د پوهه کولو کوشش نۀ دے کړے واوره بالکيه خدائے خو په زړۀ کښې راتلې شي خو په عقل کښې نشي راتلې هر کله چې خدائے سره تماس نيول غواړې نو د زړۀ په مضراب يې ساته. زۀ پوهه نۀ شوم.تۀ د بې يقينۍ پنجو کښې راګېر يې تۀ په دې خبره يقين ولې نۀ کوئ چې دا دنيا دا ژوندون د خدائے پاک رازونو نه يو راز دے هغه نۀ غواړي چې د بې قرار راز نه څوک پرده پورته کړي نو تۀ بيا ولې دې خبرې پسې شوې يې د خدائے پټ مقام او حقيقت معلومول غواړې
همېشه به له مقامه بې مقام وي
هغه څوک چې لټوي مقام د ستا
هغه څوک چې لټوي مقام د ستا
د فقير دخولې نه د رحمان بابا دا شعر سم لکه د غشي د هغۀ په زړۀ ورښخ شو هغه اوبوږيندلو او رپندې پرې راغلو چې فقير د هغۀ لاس پرېښودلو او په مخه لاړو هغه ډېر ساعت دم ختلې او بوږنېدلے ولاړ وۀ او بيا ناڅاپي لکه چې هوش کښې راغلو او په خود شو داتا هغه د خپله دره بې نوا نۀ کړو هغه په تلوار هغې فقير پسې ورمنډه کړه خو هغه د داتا صېب د زيارت زائرينو او مونځ ګزارو ګڼه ګوڼه کښې چرته داسې ورک شو چې ډېر تلاش او لټون پس هم هغه ونۀ موندلو
_________________


Comment