Tweet
څنګه کولاى سو خپله حافظه قوي کړو؟
ژباړن: انجينر حميد شهزاد
Larawbar.com 2014-04-21
په دې ژباړه کي به تاسي ټولي هغه لاري چاري زده کړي چي له امله به يې وکولاى سئ خپله حافظه قوي او خپل دماغي قوت ته پرمختګ ورکړئ.
زوروره حافظه په سالم صحت او د دماغ په استعداد پوري اړه لري. دامهمه نه ده چي تاسي په کم حالت کي قرار لرى، که چيري تاسي د ښوونځى يو زده کوونکى اوسي، يا غواړى په خپل کاري بهير کي پرمختګ وکړئ او يا غواړى د خپل عمر په ورستيو کي خپل خړ حالت ته بدلون ورکړى نو ډيري لاري چاري سته چي تاسي کولاى سئ خپلي حافظې ته پرمختګ ورکړى او خپل دماغي قوت مو زيات کړى.
په دې ژباړه کي به تاسي ته پر لاندي موضوعاتو باندي معلومات درکول سي.
• په سپورت او خوب کي لټي (غفلت) نه کول.
• ملګرو او ساتېري ته وخت ايستل.
• د تشويشونو تنظيم.
• د اعصابو د تقويوې غذاوي خوړل.
• دماغي تمرين کول.
• د دماغ د تقويې د دستګاو څخه استفاده کول.
• پر حافظې باندي کار کول ترڅو قوي سي.
خپل دماغ د کار لپاره اماده کول
هغه متل دى چي وايي غټه مينا خبري نه سي کولاى، مګر که خبره د د ماغ په اړه سي نو ساينس پوهانو ثابته کړي چي دا متل چي د زاړه عمر په اړه ويل سوى په مکمل ډول غلط دى. د انسان دماغ يو حيرانونکى قابليت لري هغه کولاى سي په هر وخت کي د هر ډول حالاتو سره توافق کولاى سي که څه هم په پاخه عمر کي هم وي. د انسان دماغ قابليت د نيروپلاستيسټي(Neuroplasticity) په نامه پيژندل سوى دى. په تشويق سره د انسان دماغ په هر وخت کي کولاى چي پرمختګ وکړي، ځکه که چيري پر عصبي رشتو باندي کار وسي هغه په هر ډول شرايطو کي توافق کوي او پرمختګ کوي.
د انسان دماغ يو ځانګړى خاصيت لري، که چيري يو څوک ډير مطالعه کوي د هغه دماغ ډير قوي کيږي، ځکه نوي معلومات د انسان استعداد لوړوي او حافظه يې هم قوي کيږي.
د حافظې د قوي کېدو لمړۍ طريقه: په سپورت او خوب کي لټي (غفلت) نه کول.
دا يواځي ورزش کاران تحليلولاى سي چي کله دوى سپورټ کوي نو دوو شيانو ته ډيره جدي پاملرنه کوي لمړى غذا او دوهم خوب دى. که چيري په سپورټ کي ښه غذا وخوړل سي او په کافي اندازه خوب وکړل سي نو د انسان بدن ډير قوي کيږي. نو د سالم بدن سره د انسان دماغ مستقيمه اړيکه لري نو ښه غذا او سپورټ کول د انسان حافظه قوي کوي. لکه چي وايي( کله چي تاسي بدن ته تمرين ورکوى په حقيقت کي تاسي خپل دماغ ته تمرين ورکوى.
د مرضونو څخه مخنيوى کولاى سي چي ستاسي حافظه کي زياتوالى راولي. فزيکي تمرين له لاري د انسان دماغ ته په کافي اندازه اکسجن رسيږي او فشار چي د انسان پر حافظه وي د سپورټ له امله کميږي او که چيري دايمي سپورټ وکول سي ذهني فشار په مکمل ډول ختميږي او انسان به ډيره سالمه حافظه ولري. شکره او د زړه ناروغي هم حافظه ډيره کمزوري کوي نو موږ کولاى سو چي د يو لړ کيمياوي درملو په واسطه باندي نوموړي ناروغي کنټرول کړو او د خپل دماغ حجرات سالم وساتو.
د خوب پواسطه حافظه قوي کول:
کله چي ستاسي بدخابه کيږئ نو ستاسي دماغ په نورمال(عادي) ډول کارنه کوي.بدخابي ستاسو نوښت، د ستونزو د حل فکري وړتيا او کاري استعداد په خطر کي اچوي. د بدخابى په صورت کي تاسي نه سى کولاى ورځني چاري چي څنګه ښايي هغسي مخته يوسئ. که چيري تاسي تحصيل، کار او يا کوښښ کوى چي په خپل ژوند کي پرمختګ وکړئ او غواړئ چي خپلو غوښتنو ته مو ورسيږى نو خپل خوب مو پوره کوى ځکه بدخابي ستاسو د ټولو ارمانونو مخه نيسي. خوب د حافظې لپاره يو اساسي رکن دى. تحقيقاتو ښودلې چي د حافظې د تقويې لپاره خوب حتمي دى، حافظه هغه وخت قوي کيږي چي ښه آرام بيده سئ
د حافظې hد قوي کېدو دوهمه طريقه: ملګرو او ساتېري ته وخت ايستل
که چيري تاسي غواړى حافظه مو قوي کړى، نو ښه پريکړه داده چي په ډيرو سختو ګيمونو خپل مغز ستړى نه کړئ ددې لپاره چي هم مو اعصاب آرام سي او هم مو وخت ښه تير سي نو خپل نژدې ملګرو سره په څنګ کي وواسى، يو تفريحي تلويزوني پروګرام ننداره کړى، بانډار وکړى ترڅو خستګي مو له منځه ولاړه سي. هغه فشار چي پر اعصابو وي د نژدې ملګرو سره په وخت تيرولو ډير کميږي ځکه هلته هر ډول مسايل مطرح کيږي، ټوکي ټکالي کيږي او يا داسي ګيمونه ترسره کيږي چي هغه د انسان پر اعصابو پروت فشار کموي او يا يې له منځه وړي، کله چي د انسان پر دماغ پروت فشار ايسته سي حافظه قوي کيږي او انسان کولاى سي چي په اسانى سره معلومات په حافظې ته وسپاري.
سالم روابط: د حافظې د قوي کولو لپاره ګټوره لار ده
په ټولنيز ژوند کي يواځي اوسېدل بيلابيلي ستونزي ايجادوي، انسان بايد د ځان لپاره د سالم اجتماعي ژوند لاره غوره کړي، ځکه د مختلفو خلګو سره په اړيکه کي انسان زيات تشويقيږي، دغه تشويق انسان حافظه قوي کوي، ځکه د مختلفو خلګو سره ناسته ولاړه دانسان دماغ ته تمرين ورکوي، لکه څنګه چي د انسانانو رنګونه مختلف دي همداسي يې په خواصو کي هم فرق دى، که چيري موږ داصلاح او د خپل مغر د پرمختګ په موخه د مختلفو خلګو سره کښېنو ليري نه ده چي ډير څه به زده کړو، خو يوه ټکي ته بايد پام وکړى چي دونه زيات هم بايد اجتماعي نه سي چي د بدو خلګو سره هم ناسته ولاړه شروع کړى هغه کيداى سي ستاسي دماغ په بدو کارونو کي در وروزي.
تحقيقاتو ښودلې چي خلګو سره د سالمو روابطو درلودل نه يواځي د انسان پر جسمي روغتيا مثبت تاثير کوي بلکي د انسان مغز ته هم پرمختګ ورکوي. د هاروډپوهنتون يو وروستي تحقيق ښودلې هغه انسانان چي اجتماعي ژوند لري هغوى صحت سالم او مغز يې ډير ښه کار کوي. په ډيرو لږو مواردو کي ليدل سوي چي اجتماعي ژوند لرونکي انسانان دي د حافظې د خرابوالي ستونزه ولري.
ډيري داسي طريقې سته چي موږ يې په خپل ټولنيز ژوند کي ترسره کړو چي په هغه سره مو حافظه قوي کيږي او هم مو خلګو ته ګټه رسيږي د مثال په ډول يو خيريه کار په رضاکاره ډول ترسره کول، د ملګرو سره ناسته ولاړه او يا تليفون کي تماس نيول، تر هغه انسان چي ګټه يې ټولني ته نه رسيږي يو کورنۍ حيوان غوره بلل کيږي لکه کورنۍ سپى.
خندا د دماغ لپاره ګټوره ده:
تاسي به اوريدلي وي چي خندا د دماغ لپاره ګټور دوا ده، او ددې څنګ صحت ته هم ډيره ګټه کوي.خلګو سره په مينه مخامخ کيدل او په يو خاصه عاطفه جواب ورکول انسان ډير آراموي او هم د خلګو په زړونو کي ځاى پيدا کوي، که يې حقيقي شکل ته وکتل سي دا خپله يو ستر پرمختګ دى چي انسان يې په ځان کي راولي.
سر بيره پر دې د ټوکي اوريدل د انسان لپاره ډيري ګټوري دي، ځکه ټوکي انسان خندوي او تر خندا ورسته ډير انسان ډير راحته کيږي.روانشناس دانيل ګلمن په خپل کتاب کي ليکلي(( خندا د انسان لپاره يو حياتي رول لوبوي ځکه کله چي انسان خاندي نو ځان ډير آزاد احساسوي)).
که چيري غواړى په خپل ژوند کي ډير وخاندي نو لاندي لاري چاري عملي کړئ:
• پرځان خندل: خپلي هغه جالبي او خندونکي خاطرې مو د ملګرو سره شريکه کړئ چي تاسي په يو رسمي وخت کي پکښي شرميدلى ياست. کله چي تاسي د خپلو ملګرو سره خپلي هغه خاطرې شريکي کړى چي ستاسي څخه په تصادفي شکل د فتر په يو رسمي مجلس کي پيښي سوي وي او يا دې ته ورته...
• کله چي مو خندا واوريدل هغه لورى ته حرکت وکړئ: اکثره وخت خلګ کوښښ کوي چي خپل د ژوند يو جالبه خاطره شريکه کړي ترڅو هم ده او هم يې شاوخوا خلګو ته د خندا فرصت چمتو سي، کله چي تاسي هم په خپل شاوخوا اويا کاري چاپيريال کي يو ګروپ خلګ وليدل چي سره خاندي نو ورسي پوښتنه ځيني وکړى چي پر څه شي خاندى ترڅو هغه خاطره تاسي ته هم وويل ترڅو تاسي هم پر وخاندى.
• د مسخراچيانو سره وخت تيرول: يو شمير خلګ سته چي کولاى سي په ډيره اسانى خلګ وخندوي، هغه هره کيسه په داسي انداز کوي چي انسان مجبوره کيږي چي پرې وخاندي نو دداسي خلګو سره يوه اندازه وخت تيرول ډير ګټور دى، ځکه هغه هره خبره په يو ډير جالب انداز کوي چي شاوخوا ناست کسان مجبوره کيږي چي ورته وخاندي.
• په خندونکو موادو باندي ځان چاپيرول: پر خپل ميز او يا مټر کي يو خندونکى شي ايښودل ، په خپل دفتر کي خندونکى پوسټر نصبول او د خپل کمپيوټر پر سکرين سيور باندي يو داسي صحنه ثبتول چي په ليدو يې تاسي وخنديږى لکه د ځان او يا دي د يو نژدې ملګري جالبه عکس چي په ليدو يې ته ډير وخنديږې.
• ماشومانو ته ډيره توجو کول او هغوى په سيالي اچول: ماشومان په ساتيري کي ماهران دي، هغوى حتمي داسي حرکات ترسره کوي چي انسان ډير خندوي.
نور بيا..........
ژباړن: انجينر حميد شهزاد
Larawbar.com 2014-04-21
په دې ژباړه کي به تاسي ټولي هغه لاري چاري زده کړي چي له امله به يې وکولاى سئ خپله حافظه قوي او خپل دماغي قوت ته پرمختګ ورکړئ.
زوروره حافظه په سالم صحت او د دماغ په استعداد پوري اړه لري. دامهمه نه ده چي تاسي په کم حالت کي قرار لرى، که چيري تاسي د ښوونځى يو زده کوونکى اوسي، يا غواړى په خپل کاري بهير کي پرمختګ وکړئ او يا غواړى د خپل عمر په ورستيو کي خپل خړ حالت ته بدلون ورکړى نو ډيري لاري چاري سته چي تاسي کولاى سئ خپلي حافظې ته پرمختګ ورکړى او خپل دماغي قوت مو زيات کړى.
په دې ژباړه کي به تاسي ته پر لاندي موضوعاتو باندي معلومات درکول سي.
• په سپورت او خوب کي لټي (غفلت) نه کول.
• ملګرو او ساتېري ته وخت ايستل.
• د تشويشونو تنظيم.
• د اعصابو د تقويوې غذاوي خوړل.
• دماغي تمرين کول.
• د دماغ د تقويې د دستګاو څخه استفاده کول.
• پر حافظې باندي کار کول ترڅو قوي سي.
خپل دماغ د کار لپاره اماده کول
هغه متل دى چي وايي غټه مينا خبري نه سي کولاى، مګر که خبره د د ماغ په اړه سي نو ساينس پوهانو ثابته کړي چي دا متل چي د زاړه عمر په اړه ويل سوى په مکمل ډول غلط دى. د انسان دماغ يو حيرانونکى قابليت لري هغه کولاى سي په هر وخت کي د هر ډول حالاتو سره توافق کولاى سي که څه هم په پاخه عمر کي هم وي. د انسان دماغ قابليت د نيروپلاستيسټي(Neuroplasticity) په نامه پيژندل سوى دى. په تشويق سره د انسان دماغ په هر وخت کي کولاى چي پرمختګ وکړي، ځکه که چيري پر عصبي رشتو باندي کار وسي هغه په هر ډول شرايطو کي توافق کوي او پرمختګ کوي.
د انسان دماغ يو ځانګړى خاصيت لري، که چيري يو څوک ډير مطالعه کوي د هغه دماغ ډير قوي کيږي، ځکه نوي معلومات د انسان استعداد لوړوي او حافظه يې هم قوي کيږي.
د حافظې د قوي کېدو لمړۍ طريقه: په سپورت او خوب کي لټي (غفلت) نه کول.
دا يواځي ورزش کاران تحليلولاى سي چي کله دوى سپورټ کوي نو دوو شيانو ته ډيره جدي پاملرنه کوي لمړى غذا او دوهم خوب دى. که چيري په سپورټ کي ښه غذا وخوړل سي او په کافي اندازه خوب وکړل سي نو د انسان بدن ډير قوي کيږي. نو د سالم بدن سره د انسان دماغ مستقيمه اړيکه لري نو ښه غذا او سپورټ کول د انسان حافظه قوي کوي. لکه چي وايي( کله چي تاسي بدن ته تمرين ورکوى په حقيقت کي تاسي خپل دماغ ته تمرين ورکوى.
د مرضونو څخه مخنيوى کولاى سي چي ستاسي حافظه کي زياتوالى راولي. فزيکي تمرين له لاري د انسان دماغ ته په کافي اندازه اکسجن رسيږي او فشار چي د انسان پر حافظه وي د سپورټ له امله کميږي او که چيري دايمي سپورټ وکول سي ذهني فشار په مکمل ډول ختميږي او انسان به ډيره سالمه حافظه ولري. شکره او د زړه ناروغي هم حافظه ډيره کمزوري کوي نو موږ کولاى سو چي د يو لړ کيمياوي درملو په واسطه باندي نوموړي ناروغي کنټرول کړو او د خپل دماغ حجرات سالم وساتو.
د خوب پواسطه حافظه قوي کول:
کله چي ستاسي بدخابه کيږئ نو ستاسي دماغ په نورمال(عادي) ډول کارنه کوي.بدخابي ستاسو نوښت، د ستونزو د حل فکري وړتيا او کاري استعداد په خطر کي اچوي. د بدخابى په صورت کي تاسي نه سى کولاى ورځني چاري چي څنګه ښايي هغسي مخته يوسئ. که چيري تاسي تحصيل، کار او يا کوښښ کوى چي په خپل ژوند کي پرمختګ وکړئ او غواړئ چي خپلو غوښتنو ته مو ورسيږى نو خپل خوب مو پوره کوى ځکه بدخابي ستاسو د ټولو ارمانونو مخه نيسي. خوب د حافظې لپاره يو اساسي رکن دى. تحقيقاتو ښودلې چي د حافظې د تقويې لپاره خوب حتمي دى، حافظه هغه وخت قوي کيږي چي ښه آرام بيده سئ
د حافظې hد قوي کېدو دوهمه طريقه: ملګرو او ساتېري ته وخت ايستل
که چيري تاسي غواړى حافظه مو قوي کړى، نو ښه پريکړه داده چي په ډيرو سختو ګيمونو خپل مغز ستړى نه کړئ ددې لپاره چي هم مو اعصاب آرام سي او هم مو وخت ښه تير سي نو خپل نژدې ملګرو سره په څنګ کي وواسى، يو تفريحي تلويزوني پروګرام ننداره کړى، بانډار وکړى ترڅو خستګي مو له منځه ولاړه سي. هغه فشار چي پر اعصابو وي د نژدې ملګرو سره په وخت تيرولو ډير کميږي ځکه هلته هر ډول مسايل مطرح کيږي، ټوکي ټکالي کيږي او يا داسي ګيمونه ترسره کيږي چي هغه د انسان پر اعصابو پروت فشار کموي او يا يې له منځه وړي، کله چي د انسان پر دماغ پروت فشار ايسته سي حافظه قوي کيږي او انسان کولاى سي چي په اسانى سره معلومات په حافظې ته وسپاري.
سالم روابط: د حافظې د قوي کولو لپاره ګټوره لار ده
په ټولنيز ژوند کي يواځي اوسېدل بيلابيلي ستونزي ايجادوي، انسان بايد د ځان لپاره د سالم اجتماعي ژوند لاره غوره کړي، ځکه د مختلفو خلګو سره په اړيکه کي انسان زيات تشويقيږي، دغه تشويق انسان حافظه قوي کوي، ځکه د مختلفو خلګو سره ناسته ولاړه دانسان دماغ ته تمرين ورکوي، لکه څنګه چي د انسانانو رنګونه مختلف دي همداسي يې په خواصو کي هم فرق دى، که چيري موږ داصلاح او د خپل مغر د پرمختګ په موخه د مختلفو خلګو سره کښېنو ليري نه ده چي ډير څه به زده کړو، خو يوه ټکي ته بايد پام وکړى چي دونه زيات هم بايد اجتماعي نه سي چي د بدو خلګو سره هم ناسته ولاړه شروع کړى هغه کيداى سي ستاسي دماغ په بدو کارونو کي در وروزي.
تحقيقاتو ښودلې چي خلګو سره د سالمو روابطو درلودل نه يواځي د انسان پر جسمي روغتيا مثبت تاثير کوي بلکي د انسان مغز ته هم پرمختګ ورکوي. د هاروډپوهنتون يو وروستي تحقيق ښودلې هغه انسانان چي اجتماعي ژوند لري هغوى صحت سالم او مغز يې ډير ښه کار کوي. په ډيرو لږو مواردو کي ليدل سوي چي اجتماعي ژوند لرونکي انسانان دي د حافظې د خرابوالي ستونزه ولري.
ډيري داسي طريقې سته چي موږ يې په خپل ټولنيز ژوند کي ترسره کړو چي په هغه سره مو حافظه قوي کيږي او هم مو خلګو ته ګټه رسيږي د مثال په ډول يو خيريه کار په رضاکاره ډول ترسره کول، د ملګرو سره ناسته ولاړه او يا تليفون کي تماس نيول، تر هغه انسان چي ګټه يې ټولني ته نه رسيږي يو کورنۍ حيوان غوره بلل کيږي لکه کورنۍ سپى.
خندا د دماغ لپاره ګټوره ده:
تاسي به اوريدلي وي چي خندا د دماغ لپاره ګټور دوا ده، او ددې څنګ صحت ته هم ډيره ګټه کوي.خلګو سره په مينه مخامخ کيدل او په يو خاصه عاطفه جواب ورکول انسان ډير آراموي او هم د خلګو په زړونو کي ځاى پيدا کوي، که يې حقيقي شکل ته وکتل سي دا خپله يو ستر پرمختګ دى چي انسان يې په ځان کي راولي.
سر بيره پر دې د ټوکي اوريدل د انسان لپاره ډيري ګټوري دي، ځکه ټوکي انسان خندوي او تر خندا ورسته ډير انسان ډير راحته کيږي.روانشناس دانيل ګلمن په خپل کتاب کي ليکلي(( خندا د انسان لپاره يو حياتي رول لوبوي ځکه کله چي انسان خاندي نو ځان ډير آزاد احساسوي)).
که چيري غواړى په خپل ژوند کي ډير وخاندي نو لاندي لاري چاري عملي کړئ:
• پرځان خندل: خپلي هغه جالبي او خندونکي خاطرې مو د ملګرو سره شريکه کړئ چي تاسي په يو رسمي وخت کي پکښي شرميدلى ياست. کله چي تاسي د خپلو ملګرو سره خپلي هغه خاطرې شريکي کړى چي ستاسي څخه په تصادفي شکل د فتر په يو رسمي مجلس کي پيښي سوي وي او يا دې ته ورته...
• کله چي مو خندا واوريدل هغه لورى ته حرکت وکړئ: اکثره وخت خلګ کوښښ کوي چي خپل د ژوند يو جالبه خاطره شريکه کړي ترڅو هم ده او هم يې شاوخوا خلګو ته د خندا فرصت چمتو سي، کله چي تاسي هم په خپل شاوخوا اويا کاري چاپيريال کي يو ګروپ خلګ وليدل چي سره خاندي نو ورسي پوښتنه ځيني وکړى چي پر څه شي خاندى ترڅو هغه خاطره تاسي ته هم وويل ترڅو تاسي هم پر وخاندى.
• د مسخراچيانو سره وخت تيرول: يو شمير خلګ سته چي کولاى سي په ډيره اسانى خلګ وخندوي، هغه هره کيسه په داسي انداز کوي چي انسان مجبوره کيږي چي پرې وخاندي نو دداسي خلګو سره يوه اندازه وخت تيرول ډير ګټور دى، ځکه هغه هره خبره په يو ډير جالب انداز کوي چي شاوخوا ناست کسان مجبوره کيږي چي ورته وخاندي.
• په خندونکو موادو باندي ځان چاپيرول: پر خپل ميز او يا مټر کي يو خندونکى شي ايښودل ، په خپل دفتر کي خندونکى پوسټر نصبول او د خپل کمپيوټر پر سکرين سيور باندي يو داسي صحنه ثبتول چي په ليدو يې تاسي وخنديږى لکه د ځان او يا دي د يو نژدې ملګري جالبه عکس چي په ليدو يې ته ډير وخنديږې.
• ماشومانو ته ډيره توجو کول او هغوى په سيالي اچول: ماشومان په ساتيري کي ماهران دي، هغوى حتمي داسي حرکات ترسره کوي چي انسان ډير خندوي.
نور بيا..........