Tweet
Monday, March 10, 2014 11:57:57 AM
دحضرت محمد (ص ) ۲۰۰ احادیثودریمه برخه :
ليکوال: کندهار څانګه: ديني برخه نېټه: December 26, 2013
١٠٠- «عن حسين بن على رضى الله تعالى عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من حسن اسلام المرء تركه ما لا يعنيه»
“له حسين بن علي رضى الله عنه څخه روايت دى چې رسول الله صلى الله عليه وسلم وفرمايل: د سړې د غوره اسلام نښه د بې ګټې څيزونو پريښودل دي”
١٠١- إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا أُمُورٌ مُشْتَبِهَاتٌ وَسَأَضْرِبُ لَكُمْ فِي ذَلِكَ مَثَلًا إِنَّ اللَّهَ حَمَى حِمًى وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَا حَرَّمَ وَإِنَّهُ مَنْ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُخَالِطَهُ وَإِنَّهُ مَنْ يُخَالِطُ الرِّيبَةَ يُوشِكُ أَنْ يَجْسُرَ(ابوداود)
ژباړه : يقينا حلال څرګند دي او يقينا حرام څرګند دي د حلالو او حرامو تر منځ شبهې والا کارونه دي او د دې مثال به زه در ته بيان کړم يقينا الله جل جلاله ممنوعه علاقه ټاکلې ده او د الله ممنوعه علاقه هغه شيان دي چي الله جل جلاله حرام کړي دي . او خبره دا ده که څوک د ممنوعه علاقې ګردچاپېر رمه پيايي ژر به هغه په ممنوعه علاقه کي ور ګډيږي او هم دا چي که څوک په شکمن کار کي شکېليږي ژر به هغه پر حرامو هم جرئت کوي
١٠٢- إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا أُمُورٌ مُشْتَبِهَاتٌ وَسَأَضْرِبُ لَكُمْ فِي ذَلِكَ مَثَلًا إِنَّ اللَّهَ حَمَى حِمًى وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَا حَرَّمَ وَإِنَّهُ مَنْ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُخَالِطَهُ وَإِنَّهُ مَنْ يُخَالِطُ الرِّيبَةَ يُوشِكُ أَنْ يَجْسُرَ(ابوداود)
ژباړه : يقينا حلال څرګند دي او يقينا حرام څرګند دي د حلالو او حرامو تر منځ شبهې والا کارونه دي او د دې مثال به زه در ته بيان کړم يقينا الله جل جلاله ممنوعه علاقه ټاکلې ده او د الله ممنوعه علاقه هغه شيان دي چي الله جل جلاله حرام کړي دي . او خبره دا ده که څوک د ممنوعه علاقې ګردچاپېر رمه پيايي ژر به هغه په ممنوعه علاقه کي ور ګډيږي او هم دا چي که څوک په شکمن کار کي شکېليږي ژر به هغه پر حرامو هم جرئت کوي
١٠٣- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: پزه دي يې سپېره سي (خوار او ذليل دي سي)، پزه دي يې سپېره سي، پزه دي يې سپېره سي. يو چا پوښتنه وکړل: څوک دي خوار سي؟ د چا پزه دي سپېره سي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم ورته وفرمايل : چي هغه څوک دي خوار او ذليل سي چي دده په ژوند کي دده مور او پلار او يا د دوي څخه يو يا دواړه بوډا توب ته ورسيږي او بيا دي د هغوي خدمت ونه کړي او د دوي د خدمت د نه کولو په سبب جنت ته داخل نه سي (کله چي د يوه مسلمان والدين ضعيفه سي نو بايد دي حتماً د مور او پلار د خدمت په وجه جنت ته ولاړ سي که نه نو خوار او ذليل دي سي).
رواه مسلم
١٠٤- له حضرت ابو موسي (رض) څخه روايت دي چي رسول الله (ص) وفرمايل: د مظلوم د ښيرا څخه ځان وژغوري ځکه د مظلوم د ښيرا او الله تعالي تر منځ هيڅ حجاب (پرده) نسته، سمدلاسه قبليږي. (رواه بخاري و مسلم)
١٠٥- قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: «خَيْركُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآن وَعَلَّمَهُ». رسول الله صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم فرمود:ـ
***ستاسي بهترين هغه څوک دي چه قران زده کړ اونورته وروښوده *
١٠٦- عبدالله بن مسعود ر ضي الله عنه وايې : يو سړي مې وليد قران يې ويلې اوقران يې درسول الله صلي الله عليه وسلم په طريقه نه ويلې غلط يې ويلې ، ما هغه سړي رسول الله صلي الله عليه وسلم ته ور ووست او هغه ته مې وويل چې دا سړي ستا په طريقه قران نه وايې. د رسول الله صلي الله عليه وسلم په څيره مبارکه کې د ناخوښې نښې څرګندې شوې او راته ويې ويل : تاسو دواړه يې سم اوصحي وايئ ، ګورئ په خپلو کې اختلاف مه کوئ ځکه ستاسو نه مخکې تيرشوې خلک د اختلاف لامله هلاک شوې دي . (رواه البخاري) .
١٠٧- په هغه حديث شريف کي چي امام مسلم يې د ابوهريره (رض) څخه روايتوي وايي رسول الله ( ص ) وفرمايل چي الله (ج)به دقيــامت په ورځ يوه مسلمان بنــده ته دملامتيا پر قسم ووايي:
اې انسانه ! زه مريض سوم ته زما پوښتني ته نه راغلې، هغه بنده به وايي : يارب ! زه څنګه ستا پوښتني ته در سم حال دا چي ته رب العالمين يې ، الله ( ج ) به و فرمايــــي : آيا ته نه سوې خبر چي زما فلانئ بنده مريض سو او ته پوښتني ته نه ورغلې ، ته نه يې خبر که ته دهغه پوښتنـــي ته ورغلي واي زه به دي دده سره پيدا کــــړي واي . يا ابن آدم ! ماستا څخه خواړه وغوښتـل او تا را نه کړل ، بنده به وايي : يارب ! زه څنګــه تاته خواړه در کړم حال داچي ته رب العالمين يې ، الله (ج) به وفرمايــــي : ته نه يې خبــر چي زما فلانئ بنــده ستا څخــه خواړه وغوښتــل خو تا خواړه ورنه کړل ، ته نه يې خبـــر که تا هغه ته خـــواړه ورکړي واي هغه خواړه به دي زما سره پيدا کړي واي.( امام مسلم )
١٠٨- دحضرت انس (رض) نه روايت دي چه نبي کريم (ص) باندي دمعراج په شپه باندي پنځوس
مونځونه فرض شوي وو، بيا پنځه کړي شول، بيا دالله تعالي دطرف نه اواز راغي، اي محمد (ص) زه خبره نه بدلوم بيشکه تاسو دپاره دي پنځو مونځونو کښي دپنځوس مونځونو اجر دي. (بخاري-مسلم)
١٠٩- د ايمان د کامليدو معيار (الحديث)
نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يَكُونَ هَوَاهُ تَبَعًا لَمَّا جِئْتُ بِهِ. رواه في شرح السنة
ژباړه: په تاسو کي هيڅوک تر هغه کامل مؤمن نه شي کيدلاي تر څو چي دده غوښتنه (خواهش) د دين تابع نه شي
١١٠- د رښتيا ويلو بدله او ثواب (الحديث)
نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي:
مَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَصْدُقُ وَيَتَحَرَّى الصِّدْقَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقًا.
رواه مسلم
ژباړه: کله چي يو شخص هميشه رښتيا وايي او رښتيا (صداقت او رښتنولي) اختياروي نو هغه د الله په نزد په صديق ليکل کيږي
(چي تر نبوت وروسته لوړه درجه ده).
١١١- د رښتني عالمانو مرګ ستر زيان دي (الحديث)
افضل الانبياء صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: يقيناً الله(ج) علم د خلګو څخه نه پورته کوي مګر علم د علماؤ په مړ کيدلو سره يې پورته کوي تر داسي اندازې چي عالم به پاته نه شي نو خلک به جاهلان خلک خپل سرداران (حاکمان او مفتيان) جوړ کړي چي پوښتنه ځني وکړل شي نو بيله علمه فتوا ورکوي نو خپله هم بې لاري (ګمراه) شي او نور هم بې لاري کړي. رواه البخاري
١١٢- د جهنم پر اور حرام شوي مخ (الحديث)
مهربانه نبي صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: مَا مِنْ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ يَخْرُجُ مِنْ عَيْنَيْهِ دُمُوعٌ ، وَإِنْ كَانَ مِثْلَ رَأْسِ الذُّبَابِ ، مِنْ خَشْيَةِ اللهِ ، ثُمَّ تُصِيبُ شَيْئًا مِنْ حُرِّ وَجْهِهِ ، إِلاَّ حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ. رواه ابن ماجه
ژباړه: د کوم مؤمن تر سترګو چي د الله د بيري څخه څه اوښکي وبهيږي که څه هم (په مقدار کي دومره کمي وي لکه) د مچ د سر برابر ، بيا هغه اوښکي دده پر مخ وبهيږي نو الله تعالي دا مخ د جهنم پر اور حراموي
١١٣- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي: "إن الله يرفع بهذا الكتاب أقواماً ويضع به آخرين" (رواه مسلم)
ملتونه تر هغه پورې آزاد، آباد او سرلوړي وي چې قرآن کريم يې د ژوندانه قانون او په خپلو ټولو چارو کې د الله جل جلاله ټاکل شوو پولو ته پابند واوسي.
١١٤- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: تاسو د نورو د کارونو پيروان مه جوړېږئ (په داسي ډول) چي تاسو به واياست: که خلګ احسان وکړي موږ هم احسان کوو او که ظلم وکړي موږ هم ظلم کوو بلکي د ځان سره ټينګ عزم وکړئ چي که خلګ احسان وکړي تاسو به احسان کوئ او که خلګ بد (سلوک) وکړي نو تاسو بيا هم ظلم مه کوئ. رواه الترمذي
١١٥- اُمّ المؤمنين حضرت عايشه بي بي فرمايئ:
د رسول الله مبارک د رحلت په وخت کي رسول الله صلي الله عليه واله والسلام ته د اوبو يو لوښي پروت وو، ده مبارک (ص) به د درد د شدته څخه مبارک لاس په دغه اوبو ننه ايستي او بيا به يې پر مخ تيراوه او دغه به يې ويل: لا اله الا الله إنّ لِلمَوتِ سَکَرات. يعني: بې شکه چي مرګ دردونه او سختۍ لري.
مومنانو ! موژ تاسي د هغه رسول ص امتيان يي چي هغه پخپله د مرګ سختي د ليدلو پر مهال فرمايلي دي (بې شکه مرګ دردونه او سختۍ لري) نو پر مونږه امتيانو به څه حال وي؟
په والله قسم درته خورم که بل څه مو پکار شي بي د الله ج د رضايت نه د دنيا مال د ځان دپاره د کاميابۍ او خوشبختۍ سبب بولې، خو خبره داسي نه ده بلکه دغه مال ستا د ناکامۍ او بد بختۍ سبب ګرځي.
١١٦- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: د خپلو ځانونو پر خلاف دعاء (ښېرا) مه کوئ او مه د خپلو اولادو پر خلاف دعاء (ښېرا) کوئ او مه د خپلو مالو (غلامانو، مينځيانو او حيوانانو...) پر خلاف دعاء (ښېرا) کوئ، هسي نه چي هغه د الله له طرفه يو داسي ساعت وي چي په هغه کي هره دعاء قبليږي نو بيا به ستاسو ښېراوي قبولي سي.!!! رواه مسلم، مظاهر حق، کتاب الدعوات.
١١٧- نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: حَصِّنُوا أَمْوَالَكُمْ بالزَّكاةِ، وَ دَاوُوا مَرْضَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ، وَاسْتَقْبِلُوا أَمْوَاجَ الْبَلَاءِ بِالدُّعَاءِ وَ التَّضَرُّعُ. مراسيل ابوداؤد، ترغيب، (شعب الايمان)
خپل مالونه د زکات په ذريعه محفوظ کړئ او د صدقې په ذريعه د خپلو مريضانو علاج وکړئ او د مصيبتونو طوفانونه په دعا او زارۍ سره استقبال کړئ.
١١٨- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: لِكُلِّ شَيْءٍ زَكَاةٌ ، وَزَكَاةُ الْجَسَدِ الصَّوْمُ. ابن ماجه، الترغيب
د هر شي يو زکات سته او د بدن زکات روژه ده.
١١٩- حضرت زيدبن خالدرضي الله عنه روايت کوي چي رسول الله صلي الله عليه وسلم وفرمايل کوم څوک چي دروژه دارروژه مات برابرکړي ياديوه مجاهدلپاره سامان برابرکړي نوهغه ته هم دومره ثواب ورکول کيږي۔ (بيهقي في شعب الايمان، مشکوة شريف)
١٢٠- حضرت اســود بن يزيد رضي الله عنه روايت کوي چي له حضرت عايشه رضي الله عنها څخه پوښتنه وشوه چي رسول الله صلي الله عليه وسلم په کور کي څه څه کارونه کول، حضرت عايشې رضي الله عنها وفرمايل: آنحضرت صلي الله عليه وسلم د خپل آهل بيت په خدمت مصروف وي، او کله چي دلمانځه وخت راشي نو د لمانځه لپاره تشريف وړي .
( رواه بخاري )
١٢١- قال النبي صلى الله عليه وسلم: (تسحروا، فإن في السحور بركة ( بخاري ۱۸۲۳)
نبي صلى الله عليه وسلم فرمايي : پشلمي کوﺉ ځکه په پشلمي کې برکت وي .
١٢٢- السحور برکة فلا ندعوه ولو ان يجرع احدکم جرعة من ماء ٍ فان الله و ملئکته يصلون علي المسحرين (مسند احمد ) .
په پشلمي کې برکت دي هغه هيڅ کله مه پريږدﺉ که بل څه نه وي نو دغه وخت د ابو يو غړپ وڅښئ ځکه چې په پشلمي کوونکو باندې د الله رحم نازليږي او فرښتي د دوي د پاره د مغفرت دعاوي کوي .
١٢٣- فصل ما بين صيامنا وصيام أهل الكتاب، أكلة السحر”(مسلم ) (۱۰۹۶ )
زمونږ او داهل کتاب د روژې په منځ کې فرق پشلمي دي .
١٢٤- عن أَبي هُريرةَ قَالَ:- قَالَ رَسُولُ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: “قَالَ الله عزَّ وجلَّ: أَحبُّ عِبادِي إِليَّ أَعجَلُهُم فِطراً” (الترمذي ۶۹۶ ) .
له ابي هريرة (رض) نه روايت دي چې رَسُولُ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمايلي : د الله تعالي ارشاد دي چې پخپلو بنده ګانو کې ماته هغه بنده خوښ دي چې په روژه ماتي کې بيړه کوي . يعنې چې کله ماښام شي نو بيا وخت نه تيروي .
١٢٥- لا يزال الناس بخير ما عجلوا الفطر. (بخاري ۱۸۵۶)
څو پورې چې زما امت په روژه ماتي کې بيړه کوي نو هغوي به په ښه حال کې وي .
١٢٦- إِذَا أَفطَرَ أَحَدُكًم فَلْيُفطِرْ عَلَى تمرٍ فإِنْ لَمْ يَجِدْ فَلْيُفطِرْ عَلَى ماءٍ فَإِنَّهُ طَهُورٌ (سنن الترمذي ۶۹۱ ) .
په تاسې کې چې دچا روژه وي نو هغه به روژه په خرما يا کجوړه ماتوي که خرما نه وي نو بيا به يې په اوبو ماتوي ځکه چې الله تعالي اوبه (طهور) پاکي ګرځولي دي .
١٢٧- من فطر صآئماً او جهز غازياً فله مثل اجره ( رواه البيهقي – شرح السنه للبغوي ) .
چا چې روژه دار ته روژه ماتي د پاره څه ورکړل او يا چا مجاهد ته د جهاد د پاره وسله يا نور تجهيزات ورکړل نو هغه ته به د روژه دار يا مجاهد په مثل ثواب وي .
١٢٨- ثلاثة لا ترد دعوتهم: الإمام العادل. والصائم حتى يفطر. ودعوة المظلوم (ابن ماجه – ۱۷۵۲ ) .
د دريو کسان دعا نه رديږي – روژه دار د روژه ماتي تر وخت پورې د عادل امام اوحق غوښتونکي مظلوم .
١٢٩- افضل الانبياء صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: يقيناً الله علم د خلګو څخه نه پورته کوي مګر علم د علماؤ په مړ کېدلو سره يې پورته کوي تر داسي اندازې چي عالم به پاته نه سي نو خلګ به جاهلان خلګ خپل سرداران (حاکمان او مفتيان) جوړ کړي چي پوښتنه ځني وکړل سي نو بېله علمه فتوا ورکوي نو خپله هم بې لاري (ګمراه) سي او نور هم بې لاري کړي. رواه البخاري
١٣٠- عن ابي سعيد الخدري رضي الله عنه عن رسول الله صلي الله عليه وسلم قال : اذا رأيتم الرجل يعتاد المساجد فاشهدوا له بالايمان قال الله تعالي انما يعمر مسجد الله من امن با الله . الايه (سنن ابن ماجه ج۱ ص ۳۵۴ )
١٣١- له ابي سعيد الخدري رضي الله عنه نه روايت دي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي : کچيرې تاسې څوک وليده چې جومات ته د تلو عادت ولري نو تاسې د هغه د ايماندارۍ شاهدي ورکړﺉ الله تعالي فرمايي : هغه کسان جوماتونه آبادوي کوم چې پر الله او ورځ د آخرت ايمان لري .
١٣٢- جناب نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايي : د قيامت ورځ به رښتني مسلمان د يو لمانځه قدرې وي .
يخفف علي المؤمن حتي يکون عليه کالصلوة المکتوبة (رواه بيهقي في البعث والنشور
١٣٣- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي چي: تاسو ته د روژې داسي با برکته مياشت راغله چي الله تعالى يې پر تاسو باندي روژې فرض کړې دي، په دغه مياشت کي د آسمان دروازې خلاصيږي او د دوزخ دروازې بنديږي، په دې (مياشت) کي سرکښ شيطانان په ځينځيرانو تړل كيږي، په دغه مياشت کښي د الله تعالى يوه خاص شپه ده چي تر زرو مياشتو غوره ده، کوم څوک چي د دغي شپې د خير څخه بې برخي شو نو هغه (د هر خير څخه) بې بر خي شو.
مشکوة (احمد و النسائي)
١٣٤- جناب نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايي : عَن اَبِي هُرَيرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ الله ِ صَلَّي الله ُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللهُ تَعَلي اَنفِق يَابنَ ا’دَمَ اُنفِق عَليكَ .
دحضرت ابوهريره (رض ) نه روايت دي چه رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي چه هربنده ته د الله تعالي دا پيغام دي چه اي د آدم زويه ! ته زما په ضرورتمندو بنده ګانو خپله ګټه خرڅ کوه – زه به د خپلي خزاني نه تالره درکړم ( رواه بخاري او مسلم )
١٣٥- زما امت به دقيامت په ورځ په داسې حال کې رابلل کيږي چې د دوي د اوداسه اندامونه به ځليدونکي وي.
اِنَّ ا ُمََّتِي يُدعَونَ يَومَ القِيمَةِ غُرًّا مَّحَجَّلِينَ مِن آثَاِر الوُضُوءِ
(بخاري ومسلم )
١٣٦- ستر لارښود حضرت محمد(ص) فرمايي چې
ماشومان مې په پينځه دلايلو سره خوښ دي ..
۱ـ ژړا کوي،ځکه چې اوښلنې سترګې د جنت کلي وي .
۲ـ غسه کوي،خو بيرته ژر پخلا کيږي ځکه چې زړونو کې کينه نلري.
۳ـ شيان ډير ژر خرابوي،ځکه يې خرابوي چې له دنيا سره زړه نه تړي.
۴ـ له خاورو سره لوبې کوي ځکه چې غرور نلري.
۵ـ هر څه چې لري خوري يې ځکه چې د سبا غم نه کوي.
١٣٧- بخاري او مسلم له زيد بن خالد جهني رضي الله عنه نه روايت کړيدي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم وفرمايل: چا چې يو غازي ته د جهاد ساز او سامان ورکړ نو بيشکه هغه غزا وکړه. او چي چا په ښه ډول د غازي د کور خيال وساته نو هغه هم غزا وکړه.
١٣٨- جناب نبي کريم صلي الله عليه وسلم مونږ ته د غوره اسلام واله يا کامل مسلمان داسې را پيږني :
عَنْ أَبِي مُوسَى رضي الله عنه قَالَ: قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الإِسْلامِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: «مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ». (بخارى :۱۱ )
ژباړه :له ابو موسي نه روايت دي چې هغه وايي : (صحابه ) وپوښتل : اي د الله رسوله ! د چا اسلام (د الله تعالي په نزد ) غوره دي ؟ ويي فرمايل : د هغه چا اسلام غوره دي چې نور مسلمانان د ده د لاس او ژبې له ضرر څخه په امن وي .
١٣٩- عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ، وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُ». (بخارى:۱۰)
له عبدالله بن عمر رضي الله عنه نه روايت دي چې نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايي : مسلمان هغه دي چې د ده د لاس او ژبې له شر څخه نور مسلمان په امن وي ، او (رښتني ) مهاجر هغه دي چې هغه څه چې الله تعالي منع کړي وي هجرت وکړي (هغه شيان ترک کړي ) .
١٤٠ - د يوې سجدې بدل (۱۵۰۰) نيکۍ تر لاسه کيداي شي:
ژباړه : حضرت ابوسعيد ( الخدري ) رضي الله عنه وويل : رسول الله صلي الله عليه وسلم وفرمايل : کله چې د رمضان د مياشتي لومړۍ شپه داخله شي ، د اسمان دروازې پرانستلي شي ، چې له هغو څخه د رمضان تر آخرنۍ شپې پوري يوه هم نه تړله کيږي ، د لوي خداي هر مسلمان بنده چې د شپې لمخي لمونځ اداء کړي ، د هري سجدې په بدل کې دده لپاره ( ۱۵۰۰) پنځلس سوه نيکۍ ليکلي کيږي ، او په جنت کې له سرو ياقوتو څخه جوړ شوي داسي کور ورکول کيږي ، چې (۶۰۰۰۰) شپېته زره دروازې لري ، د هري دروازې ګارد نيزون له سرو زرو څخه جوړ شوي او د ياقوتو په غميانو سينګار شوي وي ، کله چې لومړۍ روژه اداء کړي ، له مخکنۍ روژې څخه بيا تر دې روژې پوري چې څومره ګناوي ترې صادري شوې وي ټولي بخښلي کيږي ، او هره ورځ دسهار له لمانځه څخه تر ماښام پوري دده لپاره ( ۷۰۰۰۰) اويا زره ملايکي استغفار غواړي ، او څوک چې د رمضان په مياشت کې که د شپې وي يا د ورځي ، لمونځ اداء کړي ، په جنت کې د هري سجدې په بدل کې يوه داسي درخته ورکول کيږي چې د هغې د سيوري واټن د آس سپاره د سفر پنځه سوه کلونه لاره اټکل کيږي,
. رواه البيهقي في شعب الايمان.
١٤١- نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ وَلَكِنِ الْوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قَطَعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا. رواه البخاري
ژباړه: صله رحمي کونکي هغه نه دي چي (که دوستان صله رحمي وکړي دي يې کوي او که يې قطع کړي دي يې هم قطع کوي) بلکي صله رحمي کونکي هغه دي چي دده سره قطع رحمي وسي نو دي د هغه سره دوستي وساتي.
١٤٢- يوه ورځ پيغمبر صلي الله عليه وسلم حضرت علي رضي الله عنه ته وفرمايل : اي علي! مخکې لدې چي خپلې بسترې ته ولاړ شې نو دغه پنځه (۵) کارونه تر سره کړه.
.۱څلور زره (۴۰۰۰) ديناره صدقه ورکړه او بيا ويده شه
.۲د قرآن مکمل ختم وکړه او بيا ويده شه
.۳جنت بيه ادا کړه او بيا ويده شه
.۴دوه مرور کسان سره پخلا کړه او بيا ويده شه.
.۵يو حج وکړه او بيا ويده شه
حضرت علي رضي الله عنه وويل، اي د الله رسول دا کارونه خو زما له وسې ندي پوره ، زه به څنګه وکولاي شم چې دا کارونه تر سره کړم؟
نو رسول الله صلي الله عليه وسلم ورته داسې ځواب وويل
۱. څلور (۴) ځله د فاتحې سورت ويل داسې لکه څلور زره ديناره صدقه چې ورکړې.
۲. دري (۳) ځله د اخلاص (قل هوالله احد) سورت ويل داسې دي لکه د قرآن پوره ختم چې وکړې
۳. دري (۳) ځله درود ويل (لنډ درود: صلي الله عليه وسلم ) د جنت بيه ده
۴. لس (۱۰) ځله استغفرالله (يا بل هر استغفار) ويل داسې دي لکه دوه خفه کسان چې سره پخلا کړې
۵. څلور (۴) ځله د دريمې کلمي (سبحان الله، والحمدلله، و لااله الالله، و الله اکبر، و لا حول ولا قوت الا بالله) ويل
١٤٣- د شيطان مال التجاره
يو وخت حضرت عيسي (ع) وليده چي شيطان پر څلورو خرو باندي دروند بار ايښي او روان دي . عيسي (ع) ورڅخه وپوښتل چي اې لعين او مردوده ! دا دې څه بار کړي دي ؟ شيطان داسي ځواب ورکړ : دا تجارتي مال دي يعني پر يو خره مي ظلم بار کړي دي ، پر بل مي خيانت او غولول ، پر درېيم مي مِکر او فريب او پر څلورم باندي مي هم غرور بار کړي دي .
عيسي (ع) بيا ځني وپوښتل چي : د دې مال رانيونکي څوک دي ؟ شيطان ورته وويل چي : ظلم د بيرحمو واکمانو د خوښۍ وړ دي ، خيانت او خطا ايستل تجاران او دکانداران راڅخه رانيسي ، د مکر او فريب اخيستونکي ښځي دي او غرور هم پر عالمانو او پوهانو باندي خرڅوم چي هغوي يې ډير شوقيان دي . په دې سره عيسي (ع) حيران سو او « والله حول و لا قوته الي بلا العليم العظيم » يې ووايه او ځني ولاړ .
هو ، که نن موږ ليري او نږدې وګورو ، نو په رښتيا هم عادل واکمنان خورا لږ دي ، صادق کاروباريان خورا لږ دي ، له مکره پاکي ښځي لږ دي او باالاخره بې غروره پوهان هم لږ دي . الله دي دا ټول اصلاح او متوجه کړي تر څو نور کسان يې له اذيته خلاصون ومومي او هم ډير ناوخته نسي .
١٤٤- رسول الله صلي عليه وسلم فرمايلي دي: تاسي سپيني ، جامي اغوندئ ځكه سپيني جامي ډير پاكيزه اوخوندوري
دي اومړو ته مو په سپينو جامو كي كفنونه وركوئ. ( رواه احمد، ترمذي، ابن ماجه نسائي )
١٤٥- په يوه حديث کي راغلي دي چي په قراٰن کريم کي يوسورت دي چي ديرش اٰياتونه لري، دخپل لوستونکي پرځاي يې جګړه وکړه تردې چي جنت ته يې داخل کړو، او دا تبارک الذي سورت دي!!! (ابوداؤد)
١٤٦- سول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: کله چي د روژې د مياشتي اوله شپه راسي نو شيطانان او سرکښه جنات بندي کيږي او د دوږخ دروازې بنديږي هيڅ دروازه يې خلاصه نه وي او د جنت دروازې خلاصيږي او هيڅ دروازه يې نه بنديږي او اعلان کونکې (ملکه) دا اعلان کوي چي اي د خير غوښتونکې! متوجه سه، او اي د بدو اراده لرونکې! د بدو څخه ځان وساته ځکه چي الله تعالي خلګ د اور څخه خلاصوي او دا (اعلان د روژې) په هره شپه کي کيږي. رواه الترمذي وابن ماجه (مشکاة)
١٤٧- دحضرت ابوذر رضي الله عنه څخه روايت دي چي دنبي كريم صلي الله عليه وسلم څخه پوښتنه وسوه چي كوم كلام بهتر دي؟
نو ويي فرمايل چي هغه كلام كوم چي الله'ج' دخپلو ملائكو لپاره غوره كړي دي. هغه سبحان الله وبحمده دي.
(رواه مسلم)
١٤٨- سوال : شب قدر شپه چي ډېره مهمه او اساسه شپه ده دا شپه د کومي نيټي څخه شروع کيږي ايا اوويشتمه ورځ ده او که يا کومه بله ورځ ده ؟
جواب : د شب قدر په
دحضرت محمد (ص ) ۲۰۰ احادیثودریمه برخه :
١٠٠- «عن حسين بن على رضى الله تعالى عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من حسن اسلام المرء تركه ما لا يعنيه»
“له حسين بن علي رضى الله عنه څخه روايت دى چې رسول الله صلى الله عليه وسلم وفرمايل: د سړې د غوره اسلام نښه د بې ګټې څيزونو پريښودل دي”
١٠١- إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا أُمُورٌ مُشْتَبِهَاتٌ وَسَأَضْرِبُ لَكُمْ فِي ذَلِكَ مَثَلًا إِنَّ اللَّهَ حَمَى حِمًى وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَا حَرَّمَ وَإِنَّهُ مَنْ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُخَالِطَهُ وَإِنَّهُ مَنْ يُخَالِطُ الرِّيبَةَ يُوشِكُ أَنْ يَجْسُرَ(ابوداود)
ژباړه : يقينا حلال څرګند دي او يقينا حرام څرګند دي د حلالو او حرامو تر منځ شبهې والا کارونه دي او د دې مثال به زه در ته بيان کړم يقينا الله جل جلاله ممنوعه علاقه ټاکلې ده او د الله ممنوعه علاقه هغه شيان دي چي الله جل جلاله حرام کړي دي . او خبره دا ده که څوک د ممنوعه علاقې ګردچاپېر رمه پيايي ژر به هغه په ممنوعه علاقه کي ور ګډيږي او هم دا چي که څوک په شکمن کار کي شکېليږي ژر به هغه پر حرامو هم جرئت کوي
١٠٢- إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا أُمُورٌ مُشْتَبِهَاتٌ وَسَأَضْرِبُ لَكُمْ فِي ذَلِكَ مَثَلًا إِنَّ اللَّهَ حَمَى حِمًى وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَا حَرَّمَ وَإِنَّهُ مَنْ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُخَالِطَهُ وَإِنَّهُ مَنْ يُخَالِطُ الرِّيبَةَ يُوشِكُ أَنْ يَجْسُرَ(ابوداود)
ژباړه : يقينا حلال څرګند دي او يقينا حرام څرګند دي د حلالو او حرامو تر منځ شبهې والا کارونه دي او د دې مثال به زه در ته بيان کړم يقينا الله جل جلاله ممنوعه علاقه ټاکلې ده او د الله ممنوعه علاقه هغه شيان دي چي الله جل جلاله حرام کړي دي . او خبره دا ده که څوک د ممنوعه علاقې ګردچاپېر رمه پيايي ژر به هغه په ممنوعه علاقه کي ور ګډيږي او هم دا چي که څوک په شکمن کار کي شکېليږي ژر به هغه پر حرامو هم جرئت کوي
١٠٣- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: پزه دي يې سپېره سي (خوار او ذليل دي سي)، پزه دي يې سپېره سي، پزه دي يې سپېره سي. يو چا پوښتنه وکړل: څوک دي خوار سي؟ د چا پزه دي سپېره سي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم ورته وفرمايل : چي هغه څوک دي خوار او ذليل سي چي دده په ژوند کي دده مور او پلار او يا د دوي څخه يو يا دواړه بوډا توب ته ورسيږي او بيا دي د هغوي خدمت ونه کړي او د دوي د خدمت د نه کولو په سبب جنت ته داخل نه سي (کله چي د يوه مسلمان والدين ضعيفه سي نو بايد دي حتماً د مور او پلار د خدمت په وجه جنت ته ولاړ سي که نه نو خوار او ذليل دي سي).
رواه مسلم
١٠٤- له حضرت ابو موسي (رض) څخه روايت دي چي رسول الله (ص) وفرمايل: د مظلوم د ښيرا څخه ځان وژغوري ځکه د مظلوم د ښيرا او الله تعالي تر منځ هيڅ حجاب (پرده) نسته، سمدلاسه قبليږي. (رواه بخاري و مسلم)
١٠٥- قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: «خَيْركُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآن وَعَلَّمَهُ». رسول الله صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم فرمود:ـ
***ستاسي بهترين هغه څوک دي چه قران زده کړ اونورته وروښوده *
١٠٦- عبدالله بن مسعود ر ضي الله عنه وايې : يو سړي مې وليد قران يې ويلې اوقران يې درسول الله صلي الله عليه وسلم په طريقه نه ويلې غلط يې ويلې ، ما هغه سړي رسول الله صلي الله عليه وسلم ته ور ووست او هغه ته مې وويل چې دا سړي ستا په طريقه قران نه وايې. د رسول الله صلي الله عليه وسلم په څيره مبارکه کې د ناخوښې نښې څرګندې شوې او راته ويې ويل : تاسو دواړه يې سم اوصحي وايئ ، ګورئ په خپلو کې اختلاف مه کوئ ځکه ستاسو نه مخکې تيرشوې خلک د اختلاف لامله هلاک شوې دي . (رواه البخاري) .
١٠٧- په هغه حديث شريف کي چي امام مسلم يې د ابوهريره (رض) څخه روايتوي وايي رسول الله ( ص ) وفرمايل چي الله (ج)به دقيــامت په ورځ يوه مسلمان بنــده ته دملامتيا پر قسم ووايي:
اې انسانه ! زه مريض سوم ته زما پوښتني ته نه راغلې، هغه بنده به وايي : يارب ! زه څنګه ستا پوښتني ته در سم حال دا چي ته رب العالمين يې ، الله ( ج ) به و فرمايــــي : آيا ته نه سوې خبر چي زما فلانئ بنده مريض سو او ته پوښتني ته نه ورغلې ، ته نه يې خبر که ته دهغه پوښتنـــي ته ورغلي واي زه به دي دده سره پيدا کــــړي واي . يا ابن آدم ! ماستا څخه خواړه وغوښتـل او تا را نه کړل ، بنده به وايي : يارب ! زه څنګــه تاته خواړه در کړم حال داچي ته رب العالمين يې ، الله (ج) به وفرمايــــي : ته نه يې خبــر چي زما فلانئ بنــده ستا څخــه خواړه وغوښتــل خو تا خواړه ورنه کړل ، ته نه يې خبـــر که تا هغه ته خـــواړه ورکړي واي هغه خواړه به دي زما سره پيدا کړي واي.( امام مسلم )
١٠٨- دحضرت انس (رض) نه روايت دي چه نبي کريم (ص) باندي دمعراج په شپه باندي پنځوس
مونځونه فرض شوي وو، بيا پنځه کړي شول، بيا دالله تعالي دطرف نه اواز راغي، اي محمد (ص) زه خبره نه بدلوم بيشکه تاسو دپاره دي پنځو مونځونو کښي دپنځوس مونځونو اجر دي. (بخاري-مسلم)
١٠٩- د ايمان د کامليدو معيار (الحديث)
نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يَكُونَ هَوَاهُ تَبَعًا لَمَّا جِئْتُ بِهِ. رواه في شرح السنة
ژباړه: په تاسو کي هيڅوک تر هغه کامل مؤمن نه شي کيدلاي تر څو چي دده غوښتنه (خواهش) د دين تابع نه شي
١١٠- د رښتيا ويلو بدله او ثواب (الحديث)
نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي:
مَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَصْدُقُ وَيَتَحَرَّى الصِّدْقَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقًا.
رواه مسلم
ژباړه: کله چي يو شخص هميشه رښتيا وايي او رښتيا (صداقت او رښتنولي) اختياروي نو هغه د الله په نزد په صديق ليکل کيږي
(چي تر نبوت وروسته لوړه درجه ده).
١١١- د رښتني عالمانو مرګ ستر زيان دي (الحديث)
افضل الانبياء صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: يقيناً الله(ج) علم د خلګو څخه نه پورته کوي مګر علم د علماؤ په مړ کيدلو سره يې پورته کوي تر داسي اندازې چي عالم به پاته نه شي نو خلک به جاهلان خلک خپل سرداران (حاکمان او مفتيان) جوړ کړي چي پوښتنه ځني وکړل شي نو بيله علمه فتوا ورکوي نو خپله هم بې لاري (ګمراه) شي او نور هم بې لاري کړي. رواه البخاري
١١٢- د جهنم پر اور حرام شوي مخ (الحديث)
مهربانه نبي صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: مَا مِنْ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ يَخْرُجُ مِنْ عَيْنَيْهِ دُمُوعٌ ، وَإِنْ كَانَ مِثْلَ رَأْسِ الذُّبَابِ ، مِنْ خَشْيَةِ اللهِ ، ثُمَّ تُصِيبُ شَيْئًا مِنْ حُرِّ وَجْهِهِ ، إِلاَّ حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ. رواه ابن ماجه
ژباړه: د کوم مؤمن تر سترګو چي د الله د بيري څخه څه اوښکي وبهيږي که څه هم (په مقدار کي دومره کمي وي لکه) د مچ د سر برابر ، بيا هغه اوښکي دده پر مخ وبهيږي نو الله تعالي دا مخ د جهنم پر اور حراموي
١١٣- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي: "إن الله يرفع بهذا الكتاب أقواماً ويضع به آخرين" (رواه مسلم)
١١٤- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: تاسو د نورو د کارونو پيروان مه جوړېږئ (په داسي ډول) چي تاسو به واياست: که خلګ احسان وکړي موږ هم احسان کوو او که ظلم وکړي موږ هم ظلم کوو بلکي د ځان سره ټينګ عزم وکړئ چي که خلګ احسان وکړي تاسو به احسان کوئ او که خلګ بد (سلوک) وکړي نو تاسو بيا هم ظلم مه کوئ. رواه الترمذي
١١٥- اُمّ المؤمنين حضرت عايشه بي بي فرمايئ:
د رسول الله مبارک د رحلت په وخت کي رسول الله صلي الله عليه واله والسلام ته د اوبو يو لوښي پروت وو، ده مبارک (ص) به د درد د شدته څخه مبارک لاس په دغه اوبو ننه ايستي او بيا به يې پر مخ تيراوه او دغه به يې ويل: لا اله الا الله إنّ لِلمَوتِ سَکَرات. يعني: بې شکه چي مرګ دردونه او سختۍ لري.
مومنانو ! موژ تاسي د هغه رسول ص امتيان يي چي هغه پخپله د مرګ سختي د ليدلو پر مهال فرمايلي دي (بې شکه مرګ دردونه او سختۍ لري) نو پر مونږه امتيانو به څه حال وي؟
په والله قسم درته خورم که بل څه مو پکار شي بي د الله ج د رضايت نه د دنيا مال د ځان دپاره د کاميابۍ او خوشبختۍ سبب بولې، خو خبره داسي نه ده بلکه دغه مال ستا د ناکامۍ او بد بختۍ سبب ګرځي.
١١٦- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: د خپلو ځانونو پر خلاف دعاء (ښېرا) مه کوئ او مه د خپلو اولادو پر خلاف دعاء (ښېرا) کوئ او مه د خپلو مالو (غلامانو، مينځيانو او حيوانانو...) پر خلاف دعاء (ښېرا) کوئ، هسي نه چي هغه د الله له طرفه يو داسي ساعت وي چي په هغه کي هره دعاء قبليږي نو بيا به ستاسو ښېراوي قبولي سي.!!! رواه مسلم، مظاهر حق، کتاب الدعوات.
١١٧- نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: حَصِّنُوا أَمْوَالَكُمْ بالزَّكاةِ، وَ دَاوُوا مَرْضَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ، وَاسْتَقْبِلُوا أَمْوَاجَ الْبَلَاءِ بِالدُّعَاءِ وَ التَّضَرُّعُ. مراسيل ابوداؤد، ترغيب، (شعب الايمان)
خپل مالونه د زکات په ذريعه محفوظ کړئ او د صدقې په ذريعه د خپلو مريضانو علاج وکړئ او د مصيبتونو طوفانونه په دعا او زارۍ سره استقبال کړئ.
١١٨- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: لِكُلِّ شَيْءٍ زَكَاةٌ ، وَزَكَاةُ الْجَسَدِ الصَّوْمُ. ابن ماجه، الترغيب
د هر شي يو زکات سته او د بدن زکات روژه ده.
١١٩- حضرت زيدبن خالدرضي الله عنه روايت کوي چي رسول الله صلي الله عليه وسلم وفرمايل کوم څوک چي دروژه دارروژه مات برابرکړي ياديوه مجاهدلپاره سامان برابرکړي نوهغه ته هم دومره ثواب ورکول کيږي۔ (بيهقي في شعب الايمان، مشکوة شريف)
١٢٠- حضرت اســود بن يزيد رضي الله عنه روايت کوي چي له حضرت عايشه رضي الله عنها څخه پوښتنه وشوه چي رسول الله صلي الله عليه وسلم په کور کي څه څه کارونه کول، حضرت عايشې رضي الله عنها وفرمايل: آنحضرت صلي الله عليه وسلم د خپل آهل بيت په خدمت مصروف وي، او کله چي دلمانځه وخت راشي نو د لمانځه لپاره تشريف وړي .
( رواه بخاري )
١٢١- قال النبي صلى الله عليه وسلم: (تسحروا، فإن في السحور بركة ( بخاري ۱۸۲۳)
نبي صلى الله عليه وسلم فرمايي : پشلمي کوﺉ ځکه په پشلمي کې برکت وي .
١٢٢- السحور برکة فلا ندعوه ولو ان يجرع احدکم جرعة من ماء ٍ فان الله و ملئکته يصلون علي المسحرين (مسند احمد ) .
په پشلمي کې برکت دي هغه هيڅ کله مه پريږدﺉ که بل څه نه وي نو دغه وخت د ابو يو غړپ وڅښئ ځکه چې په پشلمي کوونکو باندې د الله رحم نازليږي او فرښتي د دوي د پاره د مغفرت دعاوي کوي .
١٢٣- فصل ما بين صيامنا وصيام أهل الكتاب، أكلة السحر”(مسلم ) (۱۰۹۶ )
زمونږ او داهل کتاب د روژې په منځ کې فرق پشلمي دي .
١٢٤- عن أَبي هُريرةَ قَالَ:- قَالَ رَسُولُ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: “قَالَ الله عزَّ وجلَّ: أَحبُّ عِبادِي إِليَّ أَعجَلُهُم فِطراً” (الترمذي ۶۹۶ ) .
له ابي هريرة (رض) نه روايت دي چې رَسُولُ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمايلي : د الله تعالي ارشاد دي چې پخپلو بنده ګانو کې ماته هغه بنده خوښ دي چې په روژه ماتي کې بيړه کوي . يعنې چې کله ماښام شي نو بيا وخت نه تيروي .
١٢٥- لا يزال الناس بخير ما عجلوا الفطر. (بخاري ۱۸۵۶)
څو پورې چې زما امت په روژه ماتي کې بيړه کوي نو هغوي به په ښه حال کې وي .
١٢٦- إِذَا أَفطَرَ أَحَدُكًم فَلْيُفطِرْ عَلَى تمرٍ فإِنْ لَمْ يَجِدْ فَلْيُفطِرْ عَلَى ماءٍ فَإِنَّهُ طَهُورٌ (سنن الترمذي ۶۹۱ ) .
په تاسې کې چې دچا روژه وي نو هغه به روژه په خرما يا کجوړه ماتوي که خرما نه وي نو بيا به يې په اوبو ماتوي ځکه چې الله تعالي اوبه (طهور) پاکي ګرځولي دي .
١٢٧- من فطر صآئماً او جهز غازياً فله مثل اجره ( رواه البيهقي – شرح السنه للبغوي ) .
چا چې روژه دار ته روژه ماتي د پاره څه ورکړل او يا چا مجاهد ته د جهاد د پاره وسله يا نور تجهيزات ورکړل نو هغه ته به د روژه دار يا مجاهد په مثل ثواب وي .
١٢٨- ثلاثة لا ترد دعوتهم: الإمام العادل. والصائم حتى يفطر. ودعوة المظلوم (ابن ماجه – ۱۷۵۲ ) .
د دريو کسان دعا نه رديږي – روژه دار د روژه ماتي تر وخت پورې د عادل امام اوحق غوښتونکي مظلوم .
١٢٩- افضل الانبياء صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: يقيناً الله علم د خلګو څخه نه پورته کوي مګر علم د علماؤ په مړ کېدلو سره يې پورته کوي تر داسي اندازې چي عالم به پاته نه سي نو خلګ به جاهلان خلګ خپل سرداران (حاکمان او مفتيان) جوړ کړي چي پوښتنه ځني وکړل سي نو بېله علمه فتوا ورکوي نو خپله هم بې لاري (ګمراه) سي او نور هم بې لاري کړي. رواه البخاري
١٣٠- عن ابي سعيد الخدري رضي الله عنه عن رسول الله صلي الله عليه وسلم قال : اذا رأيتم الرجل يعتاد المساجد فاشهدوا له بالايمان قال الله تعالي انما يعمر مسجد الله من امن با الله . الايه (سنن ابن ماجه ج۱ ص ۳۵۴ )
١٣١- له ابي سعيد الخدري رضي الله عنه نه روايت دي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي : کچيرې تاسې څوک وليده چې جومات ته د تلو عادت ولري نو تاسې د هغه د ايماندارۍ شاهدي ورکړﺉ الله تعالي فرمايي : هغه کسان جوماتونه آبادوي کوم چې پر الله او ورځ د آخرت ايمان لري .
١٣٢- جناب نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايي : د قيامت ورځ به رښتني مسلمان د يو لمانځه قدرې وي .
يخفف علي المؤمن حتي يکون عليه کالصلوة المکتوبة (رواه بيهقي في البعث والنشور
١٣٣- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي چي: تاسو ته د روژې داسي با برکته مياشت راغله چي الله تعالى يې پر تاسو باندي روژې فرض کړې دي، په دغه مياشت کي د آسمان دروازې خلاصيږي او د دوزخ دروازې بنديږي، په دې (مياشت) کي سرکښ شيطانان په ځينځيرانو تړل كيږي، په دغه مياشت کښي د الله تعالى يوه خاص شپه ده چي تر زرو مياشتو غوره ده، کوم څوک چي د دغي شپې د خير څخه بې برخي شو نو هغه (د هر خير څخه) بې بر خي شو.
مشکوة (احمد و النسائي)
١٣٤- جناب نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايي : عَن اَبِي هُرَيرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ الله ِ صَلَّي الله ُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللهُ تَعَلي اَنفِق يَابنَ ا’دَمَ اُنفِق عَليكَ .
دحضرت ابوهريره (رض ) نه روايت دي چه رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي چه هربنده ته د الله تعالي دا پيغام دي چه اي د آدم زويه ! ته زما په ضرورتمندو بنده ګانو خپله ګټه خرڅ کوه – زه به د خپلي خزاني نه تالره درکړم ( رواه بخاري او مسلم )
١٣٥- زما امت به دقيامت په ورځ په داسې حال کې رابلل کيږي چې د دوي د اوداسه اندامونه به ځليدونکي وي.
اِنَّ ا ُمََّتِي يُدعَونَ يَومَ القِيمَةِ غُرًّا مَّحَجَّلِينَ مِن آثَاِر الوُضُوءِ
(بخاري ومسلم )
١٣٦- ستر لارښود حضرت محمد(ص) فرمايي چې
ماشومان مې په پينځه دلايلو سره خوښ دي ..
۱ـ ژړا کوي،ځکه چې اوښلنې سترګې د جنت کلي وي .
۲ـ غسه کوي،خو بيرته ژر پخلا کيږي ځکه چې زړونو کې کينه نلري.
۳ـ شيان ډير ژر خرابوي،ځکه يې خرابوي چې له دنيا سره زړه نه تړي.
۴ـ له خاورو سره لوبې کوي ځکه چې غرور نلري.
۵ـ هر څه چې لري خوري يې ځکه چې د سبا غم نه کوي.
١٣٧- بخاري او مسلم له زيد بن خالد جهني رضي الله عنه نه روايت کړيدي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم وفرمايل: چا چې يو غازي ته د جهاد ساز او سامان ورکړ نو بيشکه هغه غزا وکړه. او چي چا په ښه ډول د غازي د کور خيال وساته نو هغه هم غزا وکړه.
١٣٨- جناب نبي کريم صلي الله عليه وسلم مونږ ته د غوره اسلام واله يا کامل مسلمان داسې را پيږني :
عَنْ أَبِي مُوسَى رضي الله عنه قَالَ: قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الإِسْلامِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: «مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ». (بخارى :۱۱ )
ژباړه :له ابو موسي نه روايت دي چې هغه وايي : (صحابه ) وپوښتل : اي د الله رسوله ! د چا اسلام (د الله تعالي په نزد ) غوره دي ؟ ويي فرمايل : د هغه چا اسلام غوره دي چې نور مسلمانان د ده د لاس او ژبې له ضرر څخه په امن وي .
١٣٩- عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ، وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُ». (بخارى:۱۰)
له عبدالله بن عمر رضي الله عنه نه روايت دي چې نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايي : مسلمان هغه دي چې د ده د لاس او ژبې له شر څخه نور مسلمان په امن وي ، او (رښتني ) مهاجر هغه دي چې هغه څه چې الله تعالي منع کړي وي هجرت وکړي (هغه شيان ترک کړي ) .
١٤٠ - د يوې سجدې بدل (۱۵۰۰) نيکۍ تر لاسه کيداي شي:
ژباړه : حضرت ابوسعيد ( الخدري ) رضي الله عنه وويل : رسول الله صلي الله عليه وسلم وفرمايل : کله چې د رمضان د مياشتي لومړۍ شپه داخله شي ، د اسمان دروازې پرانستلي شي ، چې له هغو څخه د رمضان تر آخرنۍ شپې پوري يوه هم نه تړله کيږي ، د لوي خداي هر مسلمان بنده چې د شپې لمخي لمونځ اداء کړي ، د هري سجدې په بدل کې دده لپاره ( ۱۵۰۰) پنځلس سوه نيکۍ ليکلي کيږي ، او په جنت کې له سرو ياقوتو څخه جوړ شوي داسي کور ورکول کيږي ، چې (۶۰۰۰۰) شپېته زره دروازې لري ، د هري دروازې ګارد نيزون له سرو زرو څخه جوړ شوي او د ياقوتو په غميانو سينګار شوي وي ، کله چې لومړۍ روژه اداء کړي ، له مخکنۍ روژې څخه بيا تر دې روژې پوري چې څومره ګناوي ترې صادري شوې وي ټولي بخښلي کيږي ، او هره ورځ دسهار له لمانځه څخه تر ماښام پوري دده لپاره ( ۷۰۰۰۰) اويا زره ملايکي استغفار غواړي ، او څوک چې د رمضان په مياشت کې که د شپې وي يا د ورځي ، لمونځ اداء کړي ، په جنت کې د هري سجدې په بدل کې يوه داسي درخته ورکول کيږي چې د هغې د سيوري واټن د آس سپاره د سفر پنځه سوه کلونه لاره اټکل کيږي,
. رواه البيهقي في شعب الايمان.
١٤١- نبي کريم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ وَلَكِنِ الْوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قَطَعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا. رواه البخاري
ژباړه: صله رحمي کونکي هغه نه دي چي (که دوستان صله رحمي وکړي دي يې کوي او که يې قطع کړي دي يې هم قطع کوي) بلکي صله رحمي کونکي هغه دي چي دده سره قطع رحمي وسي نو دي د هغه سره دوستي وساتي.
١٤٢- يوه ورځ پيغمبر صلي الله عليه وسلم حضرت علي رضي الله عنه ته وفرمايل : اي علي! مخکې لدې چي خپلې بسترې ته ولاړ شې نو دغه پنځه (۵) کارونه تر سره کړه.
.۱څلور زره (۴۰۰۰) ديناره صدقه ورکړه او بيا ويده شه
.۲د قرآن مکمل ختم وکړه او بيا ويده شه
.۳جنت بيه ادا کړه او بيا ويده شه
.۴دوه مرور کسان سره پخلا کړه او بيا ويده شه.
.۵يو حج وکړه او بيا ويده شه
حضرت علي رضي الله عنه وويل، اي د الله رسول دا کارونه خو زما له وسې ندي پوره ، زه به څنګه وکولاي شم چې دا کارونه تر سره کړم؟
نو رسول الله صلي الله عليه وسلم ورته داسې ځواب وويل
۱. څلور (۴) ځله د فاتحې سورت ويل داسې لکه څلور زره ديناره صدقه چې ورکړې.
۲. دري (۳) ځله د اخلاص (قل هوالله احد) سورت ويل داسې دي لکه د قرآن پوره ختم چې وکړې
۳. دري (۳) ځله درود ويل (لنډ درود: صلي الله عليه وسلم ) د جنت بيه ده
۴. لس (۱۰) ځله استغفرالله (يا بل هر استغفار) ويل داسې دي لکه دوه خفه کسان چې سره پخلا کړې
۵. څلور (۴) ځله د دريمې کلمي (سبحان الله، والحمدلله، و لااله الالله، و الله اکبر، و لا حول ولا قوت الا بالله) ويل
يو وخت حضرت عيسي (ع) وليده چي شيطان پر څلورو خرو باندي دروند بار ايښي او روان دي . عيسي (ع) ورڅخه وپوښتل چي اې لعين او مردوده ! دا دې څه بار کړي دي ؟ شيطان داسي ځواب ورکړ : دا تجارتي مال دي يعني پر يو خره مي ظلم بار کړي دي ، پر بل مي خيانت او غولول ، پر درېيم مي مِکر او فريب او پر څلورم باندي مي هم غرور بار کړي دي .
عيسي (ع) بيا ځني وپوښتل چي : د دې مال رانيونکي څوک دي ؟ شيطان ورته وويل چي : ظلم د بيرحمو واکمانو د خوښۍ وړ دي ، خيانت او خطا ايستل تجاران او دکانداران راڅخه رانيسي ، د مکر او فريب اخيستونکي ښځي دي او غرور هم پر عالمانو او پوهانو باندي خرڅوم چي هغوي يې ډير شوقيان دي . په دې سره عيسي (ع) حيران سو او « والله حول و لا قوته الي بلا العليم العظيم » يې ووايه او ځني ولاړ .
هو ، که نن موږ ليري او نږدې وګورو ، نو په رښتيا هم عادل واکمنان خورا لږ دي ، صادق کاروباريان خورا لږ دي ، له مکره پاکي ښځي لږ دي او باالاخره بې غروره پوهان هم لږ دي . الله دي دا ټول اصلاح او متوجه کړي تر څو نور کسان يې له اذيته خلاصون ومومي او هم ډير ناوخته نسي .
١٤٤- رسول الله صلي عليه وسلم فرمايلي دي: تاسي سپيني ، جامي اغوندئ ځكه سپيني جامي ډير پاكيزه اوخوندوري
دي اومړو ته مو په سپينو جامو كي كفنونه وركوئ. ( رواه احمد، ترمذي، ابن ماجه نسائي )
١٤٥- په يوه حديث کي راغلي دي چي په قراٰن کريم کي يوسورت دي چي ديرش اٰياتونه لري، دخپل لوستونکي پرځاي يې جګړه وکړه تردې چي جنت ته يې داخل کړو، او دا تبارک الذي سورت دي!!! (ابوداؤد)
١٤٦- سول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: کله چي د روژې د مياشتي اوله شپه راسي نو شيطانان او سرکښه جنات بندي کيږي او د دوږخ دروازې بنديږي هيڅ دروازه يې خلاصه نه وي او د جنت دروازې خلاصيږي او هيڅ دروازه يې نه بنديږي او اعلان کونکې (ملکه) دا اعلان کوي چي اي د خير غوښتونکې! متوجه سه، او اي د بدو اراده لرونکې! د بدو څخه ځان وساته ځکه چي الله تعالي خلګ د اور څخه خلاصوي او دا (اعلان د روژې) په هره شپه کي کيږي. رواه الترمذي وابن ماجه (مشکاة)
١٤٧- دحضرت ابوذر رضي الله عنه څخه روايت دي چي دنبي كريم صلي الله عليه وسلم څخه پوښتنه وسوه چي كوم كلام بهتر دي؟
نو ويي فرمايل چي هغه كلام كوم چي الله'ج' دخپلو ملائكو لپاره غوره كړي دي. هغه سبحان الله وبحمده دي.
(رواه مسلم)
١٤٨- سوال : شب قدر شپه چي ډېره مهمه او اساسه شپه ده دا شپه د کومي نيټي څخه شروع کيږي ايا اوويشتمه ورځ ده او که يا کومه بله ورځ ده ؟
جواب : د شب قدر په