وایه شي یو مهال یو کور ته غله د څه شکونې په موخه ننوتل او غوښتل يې، چې په کرارۍ خپل کار بشپړ کاندي؛ خو له بده مرغه د کور څښتنان پرې راويښ شول او سم له واره يې نارې سورې جوړې کړې.
وړاندې تر دې، چې کلی خبر شي، وسله والو غلو د کور د مالک پر ټنډې د وسلې شپېلۍ کېښوده او د کوټې په منځ يې ورته کرښه تېره کړه او د کور څښتن ته يې وویل، که چېرې دې سپڼ وکړ او یا دې له دې کرښې پښه وایسته؛ نو هماغه شېبه به دې د ژوند وروستۍ شېبه وي. د کور مالک هم ډارن سړی و او لاس تر زنۍ يې د خپلو نابللو مېلمنو ننداره کوله. غله چې په دې پوه شول، چې ځوان خو ښه باتور زمری دی؛ نو په ارامه يې د کور مال و حال ته اوږه ورکړه او ښه په تبه يې کور ور جارو کړ؛ خو د مېرمنې يې زړه نه ټینګېده څو ځلې يې خاوند وسکونډه، وه ځوانیمرګ شې څه کار وکړه، هرڅه يې یوړل، کور مو پوپنا شو؛ خو د کور څښتن به د بریتو لاندې مسک شو او ویل به يې: ښځې غم مه کوه ما يې هم داسې چاره کړې، چې ټول عمر به يې یاد ساتي؟! کله چې کور پر هدیرې بدل شو؛ نو ښځې يې په غوسه د مېړه خوا ته وکتل او د هغه د مېړانې پوښتنه يې ترې وکړه؟
مېړه هم په ډېر همت او بریالیتوب ځواب ورکړ، کله به چې د غلو پام بله خوا شو؛ نو ما به څلور پنځه ځلې له کرښې پښه وایسته او په دې توګه مې غلو ته غاښ ماتونکی ځواب ورکړ.
پر موږ هم همداسې ټوکه شوې ده، کابو څو دېرش کاله پخوا مو په دې نامه ټوپک ته لاس کړ، چې هېواد مو د وېشاکګرو او زبېښاکګرو په لاس کې لوېدلی او تر دې زیات د خپل ناموس او عزت تېری نشو زغملای، چې له نېکه مرغه پایله يې هم ښه وه او آن د هېواد له هر ګوټ ګوټ څخه پر نارينه وو سربېره ښځمنو هم ونډه واخیسته او د وخت زبرځواک پخوانی شوروي يې په ګونډو او د خپلو اوږو د غلامۍ جغ يې مات کړ؛ خو دا ماتېدنه او ژغورنه لکه څنګه چې په الفاظو ویل کېږي دومره اسانه هم نه وه، په بسنده توګه قرباني مو ورکړه او په زرګونو انسانانو یا ژوند له لاسه ورکړ او یا کنډول شول، چې د بېوزلۍ يې موږ ټول شاهدان یو.
جګړه په ظاهره بریالۍ وه او افغانان پکې ګټونکي شول، ځکه هم يې ځان او هم يې نړۍ له دې ګواښه وژغورله؛ خو د پردې تر شا بیا بله کيسه روانه وه، چې په وخت سره ډېرو لږو انسانانو شنلای شوه، په دې معنا هغو کسانو ته، چې په لومړي سر کې دا مبارزه رښتینې ښکارېده، چې لکه نېکه مرغه همداسې هم وه، خپل کار ته ادامه ورکوله؛ خو چې کله په حقیقت پوه شول او دا یې درک کړه، چې زیان يې موږ او ګټه يې نوره خوري، نو له جګړې يې لاس واخیست او په زغرده يې وویل، چې جهاد همدومره و، هېواد ازاد او د ظلم پرده ټوله شوه، له دې وروسته جهاد نه، بلکې ف… دی، خو هغه کسان چې لا تر دې دمه هم د هاتي په غوږ کې ویده ول او یا هم غرضي جنګېدل لا يې ولس هڅاوه، چې له جګړې یا د دوی په اصطلاح له جهاد لاس وانخلي او پرې نږدي، چې د هېواد دښمنان په خپلو موخو کې بریالي شي؟
ډاکټر نجیب، چې د وخت هوښیار سیاست پوه او د نړۍ له ډېرو خبرو خبر و، ډېرې نارې سورې وکړې، ان د ملي پخلاینې پروګرام يې هم پیل کړ او خورا ډېرو کسانو ته يې دا ازانګې وکړې، چې نړۍ او په ټوله کې امریکه، چې لاسپوڅي يې پاکستان او ایران دي اوبه خړي او کبان نیسي؛ خو چا ته يې وايې او پر چا يې اورې؟ بس د هر چا په خوله کې همدا خبره وه، د روس واکمني ختموو او د مجاهدینو نظام غواړو.
ډاکټر نجیب، چې په دې ټولو کیسو پوه و او په خپلو لومړنیو کړنو او وژنو له زړه نه پښېمانه شوی و؛ نو په رښتینې معنا يې نه غوښتل، چې جګړه نوره هم وغځېږي او یا دی د واک لپاره وجنګېږي؛ نو خپل مسوولیت يې ترسره او په کرارۍ يې واګې رهبرانو ته وسپارلې، خو له بده مرغه رهبرانو له هماغه لومړي سر نه داسې غویامنډ جوړ کړ، چې هر جهاد غوښتونکي او هر اسلامي نظام غوښتونکې خولې د خپلې خولې د ماتېدو غوښتنه کوله او خپلو ځانونو ته يې تر دې زیاتې ستونزې هم خوښې وې؛ ځکه دوی يې غوښتونکي ول؛ خو د دې معنا هېڅکله هم دا نه ده، چې ګواکې جهاد ناوړه یا ناسمه ښکارنده ده، بلکې جهاد مقدس کلام دی او د انسان د تقوا تر ټولو لویه مرتبه ده، خو له بده مرغه ځینو ښاغلو او ټوپکوالو ترې سوداګریزه ښکارنده جوړه کړه او ډېر خلک يې د دې نامې قرباني کړل.
ښاغلی حضرت او دې ته ورته نور ښاغلي هم هغه کسان ول، چې د پخواني روس پر وړاندې را پاڅېدل او د جهاد نارې يې پیل کړې، نه یوازې يې نارې پیل کړې؛ بلکې په عملي توګه يې هم دې ډګر ته را ودانګل، چې په اصطلاح يې د یرغلګرو ځواکونو تر ماتې وروسته لومړنی جهادي مشر هم همدی و، چې د افغانستان واګې يې په لاس کې واخیستې او د تړون له مخې له دوو میاشتو او څو ورځو مشرۍ وروسته يې څوکۍ خپل بل سیال ته پرېښوده، چې له بده مرغه تر نننه پورې يې ډېر کسان له تیغه تېر کړل او لا تېرېږي، خو د دې ټولو کړنو تر شا د امريکې لاس و او په ښکاره يې دا جوته کړه، چې په دوی کې ډېرو ښاغلو د جهاد په نامه د دوی د موخو لپاره کار کاوه او چې کله يې هم د دوی د لېوالتیا پر خلاف او یا هم په خپلې خوښې کار ترسره کړی، نو یا يې له صحنې لري کړي او یا يې هم له دې نړۍ رخصت کړي دي، چې د بېلګو راوړلو ته يې اړتیا نشته؛ خو یو نیم ماهر رهبر یا پاړوګر، چې د دواړو لورو هوده ورسره وه، نو لا يې هم ولس ته ځان سپین باز کړای و او د څو کسانو له خوا د درناوي وکړ ګڼل کېدل؛ خو دا هم جوته خبره ده، چې د پاډوګر مرګ هم د مار له لاسه وي، شته داسې د لستوڼي ماران، چې موقع ته ګوري او په وخت سره ټس ورکوي.
په حضرت صاحب هم همدا کیسه شوې ده، له ډېرو ستونزو او ناخوالو روغ را ووت، ډېرې کودتاوې او چاودنې پرې وشوې؛ خو دی ترې روغ ووت، ښايي ځینو لاس په نامه کسانو يې د روغتیا او ژوندون سوالونه هم کړي وي؛ خو په ټوله کې د ولس دریځ معلوم دی. دی چې د روس او روس پلو ضد رهبر دی تل يې د دغه ډول وګړو او ځواکونو پر وړاندې په ظاهره د جهاد نارې وهلي او تل یې ورسره مخالفت څرګند کړی دی؛ ځکه د ده په اصطلاح افغانستان خپلواک و، خپلواک دی او خپلواک به وي او هېڅکله به چا ته اجازه ورنه کړي، چې افغان ولس ته زیان ورسوي؛ خو په دې وروستیو کې، چې له امریکې سره د امنیتي تړون د مشورتي لویې جرګې مشر و؛ نو په داسې خبره له ولس او ولسمشره خوابدی او مسافر شو، چې د ده دا ټولې کړنې او جهاد تر پوښتنې لاندې راولي او ښايي دا ترې زبات شي، چې ګواکې ده او د ده په څېر نورو ښاغلو په رښتیا هم د امریکې د موخو لپاره قربانۍ ورکولې او په افغانستان کې يې د امریکې شتون غوښت، چې رسېدلو ته يې تر ټولو ښه وسیله جهاد او خپلواکۍ کلمې او نارې دي. ښايي د حضرت صاحب په ګډون د ډېرو ښاغلو دلیل دا وي، چې ګواکې دوی د ولس د ښېرازۍ او امنیت د ساتلو لپاره د دې تړون غوښتونکي دي او که چېرې دا تړون ونشي، نو افغانستان به یو ځل بیا د کورنیو جګړو ښکار شي؛ خو د دوی دغه غوښتنه او دغه کړنې ایا پخپله د دوی د پوښتنې ځواب نه وايي او ایا په افغانستان کې جګړه په رښتینې معنا پخپله امریکې جوړه کړې نه ده؟
ایا د پاکستان او ایران لاسوهنې د امریکې په اشارو نه کېدې او په رښتیا هم امریکه دا لوبه مهارولای نشي؟ که د څو شېبو لپاره ومنو، چې زموږ ځواب منفي دی او دا هرڅه امریکه په څو شېبو کې نشي کولای؛ نو بیا ولې د ولسمشر کرزي له دریځ سره همغږي نه یو؟ دا سمه ده، چې کرزي دا دولس کاله پرته له دې، چې خپل ځان او خپلې ډلې ټپلې ته کار وکړي، بل کار نه دی کړی او نه یې د هېواد لپاره داسې برخلیک جوړونکی کار کړای، چې په ګانده کې يې ولس په ښه یاد کاندي؛ خو د دې معنا دا هم نه ده، چې موږ دې د کرزي له دغه دریځ سره، چې په ظاهره ملي دی مخالفت وکړو او هغه دې د ده د غوښتنو یوه پلمه وبولو.
په دې کې شک نشته، چې د پردۍ تر شا به همداسې وي او کرزی به یو صدارتي نظام غواړي؛ خو د اوس لپاره امنیتي تړون ته ځینې شرطونه پکار دي، چې باید امریکه يې ومني؛ ځکه تر دې دمه د ډېرو افغانانو کورونه بې ستره شوي، ډېر افغانان بې عزته شوي، په سپیو داړل شوي او په زندانونو کې په بې جرمه جرم پراته دي.
ښاغلو چارواکو، سیاسي رهبرانو او حضرت صاحب ته په کار دي، چې د داسې پېښو پوښتنه وکړي او لاملونه يې وپوښتي، ځکه هغوی چا ته شکایت وکړي او د کومو کومو خبرو شکایت وکړي، هغوی زیانمن شوي او هره ورځ يې د کورنیو غړي له لاسه ورکوي، څوک يې په ریموټي بمونو وژل کېږي، څوک يې د بهرنیو پوځیانو په چاپو وژل کېږي او څوک يې هم په بې پیلوټه الوتکو او قصدي بريدونو، چې د افشا کېدلو په صورت کې یوازې په بښنې خلاصېږي او بس؛ نو که چېرې د دغو ښاغلو د کورنۍ غړي او خواږه بچیان د داسې پېښو قرباني شي ایا په هغه صورت کې به بیا هم د تړون په نه لاسلیکولو وطن پرېږدي او یا بیا به هم د جهاد نارې پورته کړي؟ او ایا د دوی د جهاد هغه پخوانۍ نارې، پخواني تعریفونه او پخوانۍ موخې، چې ولس ته يې بیانولې د اوسنۍ کړنې سره برابرې دي او جهاد ته يې جهاد ویلای شو؟
