Tweet
پختو
پختو، پختو ده او پختو ژبه هم ده ـ دا ځکه داسې ده چې د پختو ژبې پشان بله ژبه نشته ـ او په بله ژبه کې پختو نشته ـ په کومه ژبه کې چې پختو نه وی هغه د اولس ژبه وی او چې پختو پکې وی هغه شاهی ژبه وی ـ بلا پختنو باچانو په سوونه کاله په هند باچائي کړې ده او د پختو ئې ډیر عزت ساتلې دې ـ مجال وه که د محل د خدمت ګارو سره ئې د پختو نه سیوا بله ژبه وائیلی وی ـ د بیګماتو سره به فارسۍ کې غږیدل او د اولس سره هندکو کې ـ پخپله multi-lingual وه ـ خو په نورو ژبو ئې د پختو درجه ډیره اوچته ګنړله او په دی جوړ ئې د بهرنی الائیشو نه پاکه ساتلې ده ـ که دوئی د اولس سره او سرکاری کاروبار په فارسۍ کې نه وې ساتلې نو نن به د پختو مقام دومره اوچت نه وه او ټوله به د بهرنۍ ژبو د ټکو نه ډکه وه ـ دی پختنو باچانو د پختو ژبې دومره لوئې خدمت کړې دې چې نن ئې مونږ ستائینه کوؤ ـ بس دا شاعران خدائې لیونی کړی دی - ټول عمر ئې شاعری په پختو کې کړې ده - دوئی له پکار وه چې د باچانو په لار تلې او د پختو شاعری ئې په فارسۍ کې کولې ـ نواول خو به پختو ژبه د دې شاعرانو نه پاکه وه او دویمه فائده به د شاعرانو په حق دا وه چې نن به دوئې د پختو د اوچتې پائې شاعران ګنړلی شو د نثر لیکوال په دې لار هډو تیر شوی نه دی ـ د ملانو تعلق خو د اولس سره وی ولې دوئي چرې د باچانو صفت نه دې کړې ـ او د باچانو ژبه کې ئې اولس ته خطبې ورکړې دی ـ دا به منو چې د پختو ژبې عزت ئې قائیم ساتلې دې ـ او تر اوسه ئې ساتي ـ
ډیره موده پس په څه کار کلی ته روان وم ـ هغه زمانه کې سوزوکي او موټر رکشې نه وې ـ سائیکلې هم نه وې ـ هر کلی ته سړک نه وه جوړ نو ټانګې به هم نه تلې ـ مونږ به پیاده سفر کولوـ نو په لاره کې یو کلې پریوتو ـ ورته وراوګرزیدم چې لږه دمه به اوکړم او د چا به د چائیو میلمه شم
د جمعې ورځ وه ـ په جمات ورغلم ـ بلا ګنړه وه ـ او د ملا صیب خطبه ښه په ګرمه روانه وه ـ اتفاق ورته او وایه چې د خطبې موضوع، پختو ژبه وه ـ ملا صیب په خپله خطبه کې د خپل استاذ کوهستان ملا صیب ، په حوا له دا بیان داسې اوکړو چې پختو د جنت ژبه ده او د محشر په ورځ به ټول تپوسونه په پختو کې کیږي او چا چې په پختو کې
جواب ورنکړې شو هغه دې د خپل انجام پخپله اندازه ولږوي ـ زما وینا ته پکې حاجت نشته ـ او هغه دا هم اوې چې په قبر کې منکر نکیر فرښتې هم په پختو کې سوال جواب کوی ـ څوک جې په پختو کې جواب ورنکړې شی نو هغه به برزخ کی تر قیامته په پختو ایزده کولو ژوند تیرَوي ـ
په پختوئې ډیر وسیع او عالمانه بیان وه ـ زما علم کې ئې بلا اضافه وکړه ـ دا ئې هم وئیل چې پرَدی ټکی په پختو کې راننوستل ډیر سخت ګناه دې او د قیامت په ورځ به دا ټکی لکه د سرو سروټکو د هغه په وجود کې ننوځي ـ په دې خبره زما ټول وجود ورپید ـ دا ګناه خو زما د لاسه څو څو ځله شوې دې ـ پوښتنه مې ترنه وکړه چې :
” یا حضرت! د دې ګناه د خلاصون څه کفاره خو به وي کنه ؟“
جواب ئې راکړو ـ ” بالکل شته ـ یو د پاسه سل ډالرکه دې جمات له ورکړې ـ او بیا د پاره خیال ساتې “ - ما ورته اووې ” ملا صیب ! ډالرې به د کومې راؤړم ـ په روپو پیسو کې راته وایه“ ـ نو جواب ئې راکړو ـ ” د روپۍ هیڅ اعتبار نشته ـ چې صبا له به روپۍ د دوه پیسو وي او که نه وی“ ـما ورته اووې ـ ” ملا صیب که تاسو نه وئې نو مونږ به چا پوهه کولو ـ د پیښور غټو غټو ملانو چرې داسې دَ پوهه خبرې راته نه دی کړې“
جواب ئې راکړو چې ”هغۍ په څه پوهیږي ـ په سرکاری مدرسو کې ئې سبق وئیلې دې ـ د هغۍ استاذان هم د سرکاری مدرسو دي ـ نو علم به ورڅخه د کومې راشي“ ـ
ما د کوهستان استاذ پوره یو کال شاګړدی کړې ده او یو روغ کال مې ورته د کوهستان په غرونو کې د علم په زده کړه تیر کړې دې “ ـ
” ملا صیب مخکې تاسو څه کول ؟“
” ته میلمه ئې ـ ستا نه څه پړده ـ مخکې مې د خان ټانګه چلوله“
ما ترنه نور تپوس اوکړو ـ ” که یو پردې ټکې په پختو کې د سره هډو نه وي نو بیا ؟“
” نو بیا څه ! په پختو کې ورله ټکې جوړ کړه“
” که ټکې نه جوړیږی نو بیا ؟“
” څه بیا بیا دې جوړ کړی دی ـ غټ جاهل ئې ـ چې ټکې درنه نه جوړیږی نو اسان چل دې ـ کلمه ورته ووایه، مسلمان ئې کړه“-
” د کلمې دا چل خو ډیر اسان دې “
” دومره اسان هم نه دې ـ د ټکی جوړولو سل ثوابه دي ـ او د مسلمانولو لس زره ـ چې ټکې مسلمانوې نو اول به په خوَړ کې په انګریزي صابون ولامبې
اِسرې کړې پاکې جامې به وا غوندې، یو ځل به بیا اودس وکړې ـ نو پس له هغې نه به ورته په یوه ناسته کې لس زره د پاسه سل ځله کلمه وائې“
د ملا صیب په چل مې سوج اوکړو نو دې نتیجې ته ورسیدم چې اول خو ما پخپله په ټول ژوند کې لس زره د پاسه سل ځله کلمه نه ده وئیلې ـ دوئیم که یو کافر له سل ډالرې ورکړم او ورته اووائیم چې مخې ته مې چپ کینه ـ زه به درته لس زره ځله او سل د پاسه، کلمه وائیم او ته به ئې اؤرې ـ نو یقین مې دې، نیمې ته به نه یم رسیدلې چې هغه به په چغو شی ـ په غوږو به لاسونه کیږدی او هغه سل ډالرې به هم واپس کړی چې بس دې وشوه مسلمان شوې یم ـ خدائې خبر چې دا پردي ټکی د کومې خټې نه جوړ دې ـ چې پختو کې ئې راړول دومره ګران دي ـ
درې ټکی مې مخې ته راغلل ـ ټوله شپه مې په ویخه تیره کړه او چې سحر کیدو نو پختو ته مې راړَولي وو ـ
۱ـ ټمبکټُو: ډکشنری وائي د افریقې یو ښار دې ـ ډیر په ګرانه مې ورله پختو جوړه کړه ـ تمبا کو ـ
۲ـ برازیل : ډکشنری وائي ـ په لر امریکه کې د یو وطن نوم دې ـ ما ورله د پختو نوم جوړ کړو ـ
د بَر ذ لیل ـ
۳ـ امریکه : ډکشنری کتو بغیر راته پته ده ـ پختو مې ورله جوړه کړه ـ ورکه ئې که ـ
د ملا سره دِ خدائې ښه شی ـ لار ئې راته برابر کړه ـ اوس که خیر وی نو پختو به ترقي کوی ـ
****
وائي اغیار چې د دوزخ ژبه ده
زه به جنت ته د پښتو سره ځم
حمزه
پختو، پختو ده او پختو ژبه هم ده ـ دا ځکه داسې ده چې د پختو ژبې پشان بله ژبه نشته ـ او په بله ژبه کې پختو نشته ـ په کومه ژبه کې چې پختو نه وی هغه د اولس ژبه وی او چې پختو پکې وی هغه شاهی ژبه وی ـ بلا پختنو باچانو په سوونه کاله په هند باچائي کړې ده او د پختو ئې ډیر عزت ساتلې دې ـ مجال وه که د محل د خدمت ګارو سره ئې د پختو نه سیوا بله ژبه وائیلی وی ـ د بیګماتو سره به فارسۍ کې غږیدل او د اولس سره هندکو کې ـ پخپله multi-lingual وه ـ خو په نورو ژبو ئې د پختو درجه ډیره اوچته ګنړله او په دی جوړ ئې د بهرنی الائیشو نه پاکه ساتلې ده ـ که دوئی د اولس سره او سرکاری کاروبار په فارسۍ کې نه وې ساتلې نو نن به د پختو مقام دومره اوچت نه وه او ټوله به د بهرنۍ ژبو د ټکو نه ډکه وه ـ دی پختنو باچانو د پختو ژبې دومره لوئې خدمت کړې دې چې نن ئې مونږ ستائینه کوؤ ـ بس دا شاعران خدائې لیونی کړی دی - ټول عمر ئې شاعری په پختو کې کړې ده - دوئی له پکار وه چې د باچانو په لار تلې او د پختو شاعری ئې په فارسۍ کې کولې ـ نواول خو به پختو ژبه د دې شاعرانو نه پاکه وه او دویمه فائده به د شاعرانو په حق دا وه چې نن به دوئې د پختو د اوچتې پائې شاعران ګنړلی شو د نثر لیکوال په دې لار هډو تیر شوی نه دی ـ د ملانو تعلق خو د اولس سره وی ولې دوئي چرې د باچانو صفت نه دې کړې ـ او د باچانو ژبه کې ئې اولس ته خطبې ورکړې دی ـ دا به منو چې د پختو ژبې عزت ئې قائیم ساتلې دې ـ او تر اوسه ئې ساتي ـ
ډیره موده پس په څه کار کلی ته روان وم ـ هغه زمانه کې سوزوکي او موټر رکشې نه وې ـ سائیکلې هم نه وې ـ هر کلی ته سړک نه وه جوړ نو ټانګې به هم نه تلې ـ مونږ به پیاده سفر کولوـ نو په لاره کې یو کلې پریوتو ـ ورته وراوګرزیدم چې لږه دمه به اوکړم او د چا به د چائیو میلمه شم
د جمعې ورځ وه ـ په جمات ورغلم ـ بلا ګنړه وه ـ او د ملا صیب خطبه ښه په ګرمه روانه وه ـ اتفاق ورته او وایه چې د خطبې موضوع، پختو ژبه وه ـ ملا صیب په خپله خطبه کې د خپل استاذ کوهستان ملا صیب ، په حوا له دا بیان داسې اوکړو چې پختو د جنت ژبه ده او د محشر په ورځ به ټول تپوسونه په پختو کې کیږي او چا چې په پختو کې
جواب ورنکړې شو هغه دې د خپل انجام پخپله اندازه ولږوي ـ زما وینا ته پکې حاجت نشته ـ او هغه دا هم اوې چې په قبر کې منکر نکیر فرښتې هم په پختو کې سوال جواب کوی ـ څوک جې په پختو کې جواب ورنکړې شی نو هغه به برزخ کی تر قیامته په پختو ایزده کولو ژوند تیرَوي ـ
په پختوئې ډیر وسیع او عالمانه بیان وه ـ زما علم کې ئې بلا اضافه وکړه ـ دا ئې هم وئیل چې پرَدی ټکی په پختو کې راننوستل ډیر سخت ګناه دې او د قیامت په ورځ به دا ټکی لکه د سرو سروټکو د هغه په وجود کې ننوځي ـ په دې خبره زما ټول وجود ورپید ـ دا ګناه خو زما د لاسه څو څو ځله شوې دې ـ پوښتنه مې ترنه وکړه چې :
” یا حضرت! د دې ګناه د خلاصون څه کفاره خو به وي کنه ؟“
جواب ئې راکړو ـ ” بالکل شته ـ یو د پاسه سل ډالرکه دې جمات له ورکړې ـ او بیا د پاره خیال ساتې “ - ما ورته اووې ” ملا صیب ! ډالرې به د کومې راؤړم ـ په روپو پیسو کې راته وایه“ ـ نو جواب ئې راکړو ـ ” د روپۍ هیڅ اعتبار نشته ـ چې صبا له به روپۍ د دوه پیسو وي او که نه وی“ ـما ورته اووې ـ ” ملا صیب که تاسو نه وئې نو مونږ به چا پوهه کولو ـ د پیښور غټو غټو ملانو چرې داسې دَ پوهه خبرې راته نه دی کړې“
جواب ئې راکړو چې ”هغۍ په څه پوهیږي ـ په سرکاری مدرسو کې ئې سبق وئیلې دې ـ د هغۍ استاذان هم د سرکاری مدرسو دي ـ نو علم به ورڅخه د کومې راشي“ ـ
ما د کوهستان استاذ پوره یو کال شاګړدی کړې ده او یو روغ کال مې ورته د کوهستان په غرونو کې د علم په زده کړه تیر کړې دې “ ـ
” ملا صیب مخکې تاسو څه کول ؟“
” ته میلمه ئې ـ ستا نه څه پړده ـ مخکې مې د خان ټانګه چلوله“
ما ترنه نور تپوس اوکړو ـ ” که یو پردې ټکې په پختو کې د سره هډو نه وي نو بیا ؟“
” نو بیا څه ! په پختو کې ورله ټکې جوړ کړه“
” که ټکې نه جوړیږی نو بیا ؟“
” څه بیا بیا دې جوړ کړی دی ـ غټ جاهل ئې ـ چې ټکې درنه نه جوړیږی نو اسان چل دې ـ کلمه ورته ووایه، مسلمان ئې کړه“-
” د کلمې دا چل خو ډیر اسان دې “
” دومره اسان هم نه دې ـ د ټکی جوړولو سل ثوابه دي ـ او د مسلمانولو لس زره ـ چې ټکې مسلمانوې نو اول به په خوَړ کې په انګریزي صابون ولامبې
اِسرې کړې پاکې جامې به وا غوندې، یو ځل به بیا اودس وکړې ـ نو پس له هغې نه به ورته په یوه ناسته کې لس زره د پاسه سل ځله کلمه وائې“
د ملا صیب په چل مې سوج اوکړو نو دې نتیجې ته ورسیدم چې اول خو ما پخپله په ټول ژوند کې لس زره د پاسه سل ځله کلمه نه ده وئیلې ـ دوئیم که یو کافر له سل ډالرې ورکړم او ورته اووائیم چې مخې ته مې چپ کینه ـ زه به درته لس زره ځله او سل د پاسه، کلمه وائیم او ته به ئې اؤرې ـ نو یقین مې دې، نیمې ته به نه یم رسیدلې چې هغه به په چغو شی ـ په غوږو به لاسونه کیږدی او هغه سل ډالرې به هم واپس کړی چې بس دې وشوه مسلمان شوې یم ـ خدائې خبر چې دا پردي ټکی د کومې خټې نه جوړ دې ـ چې پختو کې ئې راړول دومره ګران دي ـ
درې ټکی مې مخې ته راغلل ـ ټوله شپه مې په ویخه تیره کړه او چې سحر کیدو نو پختو ته مې راړَولي وو ـ
۱ـ ټمبکټُو: ډکشنری وائي د افریقې یو ښار دې ـ ډیر په ګرانه مې ورله پختو جوړه کړه ـ تمبا کو ـ
۲ـ برازیل : ډکشنری وائي ـ په لر امریکه کې د یو وطن نوم دې ـ ما ورله د پختو نوم جوړ کړو ـ
د بَر ذ لیل ـ
۳ـ امریکه : ډکشنری کتو بغیر راته پته ده ـ پختو مې ورله جوړه کړه ـ ورکه ئې که ـ
د ملا سره دِ خدائې ښه شی ـ لار ئې راته برابر کړه ـ اوس که خیر وی نو پختو به ترقي کوی ـ
****
وائي اغیار چې د دوزخ ژبه ده
زه به جنت ته د پښتو سره ځم
حمزه
Comment