هند او پاکستان، د افغانستان د سیاسي سکې دوه مخه. 14-10-2010
عبدالرحمن فرقانی
دا خو تر لمرمشهوره ده چې په سیاسي لحاظ هرهیواد په خپل ګاونډ کې تر خپل ځان غښتلی او پیاوړی هیواد نه غواړی، او د خپلو سیاسي او اقتصادي مصلحتونو په اساس هڅه کوي، چې د سیاسي سیالۍ په ډګر کې تر خپل ګاونډي هیواد نه په هره کچه غښتلی وي . که څه هم پاکستان د شوروي اتحاد د یرغل نه وړاندې او دیرغل په ترڅ کې په افغانستان کې ستراتیژي عمق درلود ، او د ځینو سیاسي کړیو له لارې يې خپل سیاسي مصلحتونه په افغانستان کې خوندي ساتلي وو ، او له خپل سیال اورقیب هیواد (هند ) څخه د افغانستان په سیاسي ډګر کې یو ګام وړاندې ؤ ، خو د پاکستان دا اوږد شوی لاس افغانستان ته د شوروي اتحاد د یرغل نه وروسته اوپه تیره د روسانو د وتلو نه وروسته ورځ تر بلې لنډیده ، او هند د خپلو ايتلافي هیوادونو په مرسته لکه روسیه او ایران د افغانستان ګرداب ته لاره وموندله ، او ورو ورو يې ځان د یاد شویو هیوادونو په مرسته د افغانستان په سیاسي کشاله کې داسې مطرح کړ ، چې د پاکستان سیاسي خوزښت ته يې په افغانستان کې ریښتینی ګواښ متوجه کړ. سره لدې چې د پاکستان سیاسي رول د افغانستان په معضله کې تر هند ډیر ژور ؤ ، او هغه هیوادونه چې د پاکستان تر شا ولاړ وو لکه امریکا ، اوروپا او عربي هیوادونه ، دهند سره تر متحالفو هیوادونو لکه روسیه، ایران په نظامي او اقتصادي کچه ډیرپیاوړى او قوی وو ، سره لدې د پاکستان رول په افغانستان کې ډیر ضعیف او کمزوری شو .
کوم مهال چې لویدیځ دپاکستان په مرسته په افغانستان کې خپل نظامي اوسیاسي سیال روسیه دې ته مجبوره کړه چې د افغانستان نه ووځي ، او دافغانستان په جګړه کې خپله ماتې ومني ، عام ذهنیت داسې انځور شو ، چې ګواکې روسیې د خپلو متحدینو سره د افغانستان له سیاسي کړکیچ نه بلکل پښي سپکې کړی ، او د افغانستان د کشالې نه د تل لپاره ووتل ، او افغانستان يې لویدیځ ته وسپاره . خو په حقیقت کې داسې نه وه ، بلکه دا د انځور نیمه برخه وه ، چې د نړیوالو مطبوعاتو له لارې خلکو ولیده ، او د انځور پاتي برخه دا وه چې روسیې په افغانستان کې داسې سیاسي ډلې په پښو درولی وې ، چې د دوی په غیاب کې د دوی سیاسي مصلحتونه په افغانستان کې خوندي وساتي . همداسې وشول د روسانو د وتلو سره سم هغه سیاسي ډلې د افغانستان په سیاسي واکمنۍ حاکمې شوي ، چې د روسانو له خوايې نظامي او اقتصادي حمایت کیده ، او هغه ډلې د افغانستان د سياسي برخلیک نه ګوښه پاتي شوی چې د پاکستان او د هغه تر شا ولاړو هیوادنو يې نظامي او اقتصادي حمایت کاوه ، لدې کبله د بهرنیو هیوادونو په لمسون د افغانستان د سیاسي برخلیک په سر د دغو ډلو کشمکش بیرته په افغانستان کې د جګړې ډګر تود کړ ، که څه هم دې جګړې ته د داخلي جګړې نوم ورکړ شو ، خو په حقیقت کې دا د هماغې جګړې تسلسل ؤ ، چې د لویدیځ او ختیځ استعمارګرانو تر منځ په افغانستان کې پیل شوی ؤ .
پدې جریان کې پاکستان او د هغه تر شا ولاړو هیوادونو په افغانستان کې د هند او روسیي د سیاسي برلاسیتوب د مخنوي لپاره یو نوی جریان د طالبانود حرکت تر نامه لاندې را منځه ته کړ ، تر کومه ځایه چې خلک د داخلي جگړې له کبله ډیر ستومانه او کړیدلي وو ، نو په ولسي کچه د طالبانو د حرکت تود هرکلی وشو ، په دې هیله چې لدې جګړه ایز حالت نه به دوی ته نجات ورکړي . پدې توګه لویدیځ بیا وکولای شول چې د روسیې ، هند او ایران مثلث د افغانستان له سیاسي واکمنۍ څخه ګوښه کړي ، دغه حرکت وکولای شول چې په جټکتیا سره د حکومت واږې په لاس کې واخلی او د روسیې ، هند او ایران پلوه سیاسي ډلې د افغانستان له سیاسي برخلیک څخه ګوښه کړي . خو د عربی ژبي د یوه متل سره سم چې وایی : "تجری الریاح بما لا تشتهی السفن " . ژباړه : " باد په هغه لوری لګیږي چې کیښتۍ ئې نه غواړی ". نو د افغانستان په سیاسي ډګر کې هم باد په هغه لوري ولګید چې پاکستان او تر شا يې ولاړو قوتونو نه غوښتل چې په هغه لوری ولګیږي ، او هغه د افغانستان په سیاسي ډګر کې د القاعدې زیږیدل وو ، چې ورو ورو يې د طالبانو سره ډیرې لنډې اړیکی پیدا کړې ، او دطالبانو او هغو بهرنیو هیوادونو تر منځ د فاصلې ایجادولو لامل شوه ، چې د پاکستان او طالبانو تر شا ولاړ وو ، په تیره بیا د یولسم سبتمبر پیښې د طالبانو او لویدیځ تر منځ داسې درز پیدا کړ چې ټولې موجودې اړیکې وشلیدې ، او لویدیځ ته پر افغانستان باندې د نظامي یرغل جواز په لاس ورِغى . همدا رازهغه روس پلوه سیاسی ډلو ته یو ځل بیا موکه په لاس ورغله چې د لویدیځ حمایت هم تر لاسه کړي، د لویدیځ د دیموکراسۍ په منلو سره يې د افغانستان سیاسي برخلیک ته یو ځل بیا لاره پیدا کړي ، او لویدیځ يې د تروریزم د ځپلو تر نامه لاندې دې ته ولمساوه چې پر افغانستان نظامي یرغل تر سره کړي ، خو لویدیځ دامریکا په مشرۍ دا فکر ونه کړ چې د افغانستان په ګرداب کې به د هغه زاړه او ستومانه نظامي او سیاسی رقیب روسیه ، هند او ایران سره مخ شي ، په هر توګه لویدیځ په افغانستان کې د روس پلوه سیاسي ډلو په لمسون او مرسته د افغانستان د شمال له لوري پرافغانستان یرغل پیل کړ ، او د طالبانو حکومت يې ډیر زر ونړاوه .
خو کوم مهال چې د بن په کنفرانس کې د افغانستان د سیاسی زعامت د ټاکلو په سره د لویدیځ او د روس پلوه ډلو تر منځ خبرې ښکته پورته شوې ، د لویدیځ سره دا احساس پیدا شو چې له دې سیاسي ډلو پرته چې روسانو او هند ته تر امریکا او لویدیځ وړاندې وفادارې دي ، بل بدیل نه شته ، نو د نظامي مرستو دپاس په اساس يې د دوي غوښتنو ته غاړه کیښوده ، او د امریکا او لویدیځ پلوه څو شخصیتونو سره ئې د افغانستان د سیاسي زعامت ډیره برخه د دوی په تصرف کې کیښوده ، خو دا روس پلوه سیاسي ډلې تر هغو شخصیتونو ډیرې پیاوړې وي، ځکه چې منظمې نظامي ملیشې او قوتونه يې درلودل ، حال دا چې د لویدیځ له لوری غوره شویو شخصیتونو دا راز پشتوانه په افغانستان کې نه درلوده ، نو ځکه د دغو ډلو له لوری ورو ورو په خپله سیاسی اراده کې یرغمل شول . نو د افغانستان سیاسي پریکړې او سیاسي بهیر په هغه لوري روان شو کوم چې روسیې ، هند او ایران غوښتل چې پرې روان شي ، د هند ، روسیه او ایران سیاسي او اقتصادي مصلحتونه په افغانستان کې تر پاکستان ډیر خوندي وو، هغه ډلې چې د پاکستان سیاسي او اقتصادي مصلحتونه يې په افغانستان کې ساتل د ترویزم په تور تورن شول ، اوپاکستان نه شوی کولای چې په ډاګه ورسره مرسته وکړي ، تر څو د پاکستان مصلحتونه خوندي وساتي ، حال دا چې روسیې او هند د تروریزم د ځپلو ترشعارلاندې خپلې سیاسي ډلې په افغانستان کې ښې تقویه کړي . او دافغانستان په سیاسي ډګر کې داسې په قوت مطرح شوې ،چې د لویدیځ نه راغلي سیاسي ډله يې په خپلو پریکړو کې دخپلو مصلحتونو لپاره یرغمل کړه ، آن تر دې چې په وروستیو ریاستی ټولټاکنو کې يې امریکا او لویدیځ د ریښتنې سرګردانۍ سره لاس ګریوان کړل . ډیر کتونکي په دې اند دي چې هغه مهال دافغانستان شمال ته د طالبانو غزیدل د همدې فشار په وړاندې د لویدیځ یو سیاسي ګواښ وو ، چې تر څو روسیه ،هند خپل دریځ ته په افغانستان کې متوجه کړي .
که څه هم د افغانستان په سیاسي اداره کې هغه شخصیتونه تر اوسه شته دي ، چې د امریکا او لویدیځ له لورې د افغانستان زعامت ته غوره شوي وو ، خو د امریکا د سیاسی ادارې په بدلون سره چې د جمهوریخواهانو نه سیاسي اقتدارد اوباما په مشرۍ دیموکراتانو ته منتقل شو ، د لویدیځ هغه حمایت لدې شخصیتونو سره پاتې نه شو ، چې د بوش په مشرۍ د دیموکراتانو په وخت کې موجود ؤ ، او اکثرا خو موږ د دې شخصیتونو او دامریکا دنوې ادارې تر منځ په مختلفو سیاسي پیښو کې د ستونزو او کړکیچونو شاهد یوو . لدې ځایه دا شخصیتونه هم چې بل بدیل ورته پاتې نه شو د خبلو سیاسي ګټو لپاره د روس پلوه سیاسي ډلو د حمایت تر لاسه کولو لپاره د دې ډلو تر اغیزې لاندې راغلل ، چې وروستې ډیرې پریکړې په دې دلالت کوی ، او ترټولو ژوندې مثال ئې د سولې د عالی شوری ریاست دی ـ هغه شوری چې باید د دولت مخالفین سولې ته وهڅوی ـ یوداسې شخصیت ته ورکول کیږي ،چې اصلا پدې جګړه کې یو بنسټیز اړخ پاتې شوی دی ! .
اوس که موږ د ریښتینو او وطن ته د مخلصو افغانانو په صفت د پاکستان او دهغه تر شا ولاړو هیوادونولاسوهنې په افغانستان کې د افغاني سیاسي کړیو له لاري په کلکه غندو او ځان په دې د افغان په صفت مکلف بولو چې دا بهرني اوږده شوي لاسونه غوڅ کړو ، نو موږ د روسيي ، هند او ایران کرغیړنه لاسوهنه هم په افغانستان کې له پامه نشو غورځولی ، او د یوه ریښتنیي افغاني په صفت يې باید وغندو او د دې لاسوهنو مخنوی وکړو چې زموږ ټولنیز او دیني هویت يې زیانمن کړى دی .
نن په افغانستان کې د افغانستان په شمال کې سیاسي ډلې پدې مکلفې دي ، چې د افغانستان په جنوب کې د بل شوي اور مخنوی وکړي ، په ځای د دې چې د بهرنیو مصلحتونو لپاره کار وکړي ، او تر دوی وړاندې د افغانستان په جنوب کې سیاسي ډلې هم دا مکلفیت لري چې د بهرنیو د دسیسو او طوتيئو نه ځان وژغوري او خپله سیمه د دې ناوړه حالت نه وژغوري. موږ باید د افغانانو په صفت افغانستان د هند او پاکستان د سیالۍ ډګر ونه ګرځوو، او زموږ سیاسی اراده باید دهند اوپاکستان دمصلحتونو تابع نه وي ، بلکې خپلواکه او سرلوړې اراده وي
پرنټ کول
عبدالرحمن فرقانی
دا خو تر لمرمشهوره ده چې په سیاسي لحاظ هرهیواد په خپل ګاونډ کې تر خپل ځان غښتلی او پیاوړی هیواد نه غواړی، او د خپلو سیاسي او اقتصادي مصلحتونو په اساس هڅه کوي، چې د سیاسي سیالۍ په ډګر کې تر خپل ګاونډي هیواد نه په هره کچه غښتلی وي . که څه هم پاکستان د شوروي اتحاد د یرغل نه وړاندې او دیرغل په ترڅ کې په افغانستان کې ستراتیژي عمق درلود ، او د ځینو سیاسي کړیو له لارې يې خپل سیاسي مصلحتونه په افغانستان کې خوندي ساتلي وو ، او له خپل سیال اورقیب هیواد (هند ) څخه د افغانستان په سیاسي ډګر کې یو ګام وړاندې ؤ ، خو د پاکستان دا اوږد شوی لاس افغانستان ته د شوروي اتحاد د یرغل نه وروسته اوپه تیره د روسانو د وتلو نه وروسته ورځ تر بلې لنډیده ، او هند د خپلو ايتلافي هیوادونو په مرسته لکه روسیه او ایران د افغانستان ګرداب ته لاره وموندله ، او ورو ورو يې ځان د یاد شویو هیوادونو په مرسته د افغانستان په سیاسي کشاله کې داسې مطرح کړ ، چې د پاکستان سیاسي خوزښت ته يې په افغانستان کې ریښتینی ګواښ متوجه کړ. سره لدې چې د پاکستان سیاسي رول د افغانستان په معضله کې تر هند ډیر ژور ؤ ، او هغه هیوادونه چې د پاکستان تر شا ولاړ وو لکه امریکا ، اوروپا او عربي هیوادونه ، دهند سره تر متحالفو هیوادونو لکه روسیه، ایران په نظامي او اقتصادي کچه ډیرپیاوړى او قوی وو ، سره لدې د پاکستان رول په افغانستان کې ډیر ضعیف او کمزوری شو .
کوم مهال چې لویدیځ دپاکستان په مرسته په افغانستان کې خپل نظامي اوسیاسي سیال روسیه دې ته مجبوره کړه چې د افغانستان نه ووځي ، او دافغانستان په جګړه کې خپله ماتې ومني ، عام ذهنیت داسې انځور شو ، چې ګواکې روسیې د خپلو متحدینو سره د افغانستان له سیاسي کړکیچ نه بلکل پښي سپکې کړی ، او د افغانستان د کشالې نه د تل لپاره ووتل ، او افغانستان يې لویدیځ ته وسپاره . خو په حقیقت کې داسې نه وه ، بلکه دا د انځور نیمه برخه وه ، چې د نړیوالو مطبوعاتو له لارې خلکو ولیده ، او د انځور پاتي برخه دا وه چې روسیې په افغانستان کې داسې سیاسي ډلې په پښو درولی وې ، چې د دوی په غیاب کې د دوی سیاسي مصلحتونه په افغانستان کې خوندي وساتي . همداسې وشول د روسانو د وتلو سره سم هغه سیاسي ډلې د افغانستان په سیاسي واکمنۍ حاکمې شوي ، چې د روسانو له خوايې نظامي او اقتصادي حمایت کیده ، او هغه ډلې د افغانستان د سياسي برخلیک نه ګوښه پاتي شوی چې د پاکستان او د هغه تر شا ولاړو هیوادنو يې نظامي او اقتصادي حمایت کاوه ، لدې کبله د بهرنیو هیوادونو په لمسون د افغانستان د سیاسي برخلیک په سر د دغو ډلو کشمکش بیرته په افغانستان کې د جګړې ډګر تود کړ ، که څه هم دې جګړې ته د داخلي جګړې نوم ورکړ شو ، خو په حقیقت کې دا د هماغې جګړې تسلسل ؤ ، چې د لویدیځ او ختیځ استعمارګرانو تر منځ په افغانستان کې پیل شوی ؤ .
پدې جریان کې پاکستان او د هغه تر شا ولاړو هیوادونو په افغانستان کې د هند او روسیي د سیاسي برلاسیتوب د مخنوي لپاره یو نوی جریان د طالبانود حرکت تر نامه لاندې را منځه ته کړ ، تر کومه ځایه چې خلک د داخلي جگړې له کبله ډیر ستومانه او کړیدلي وو ، نو په ولسي کچه د طالبانو د حرکت تود هرکلی وشو ، په دې هیله چې لدې جګړه ایز حالت نه به دوی ته نجات ورکړي . پدې توګه لویدیځ بیا وکولای شول چې د روسیې ، هند او ایران مثلث د افغانستان له سیاسي واکمنۍ څخه ګوښه کړي ، دغه حرکت وکولای شول چې په جټکتیا سره د حکومت واږې په لاس کې واخلی او د روسیې ، هند او ایران پلوه سیاسي ډلې د افغانستان له سیاسي برخلیک څخه ګوښه کړي . خو د عربی ژبي د یوه متل سره سم چې وایی : "تجری الریاح بما لا تشتهی السفن " . ژباړه : " باد په هغه لوری لګیږي چې کیښتۍ ئې نه غواړی ". نو د افغانستان په سیاسي ډګر کې هم باد په هغه لوري ولګید چې پاکستان او تر شا يې ولاړو قوتونو نه غوښتل چې په هغه لوری ولګیږي ، او هغه د افغانستان په سیاسي ډګر کې د القاعدې زیږیدل وو ، چې ورو ورو يې د طالبانو سره ډیرې لنډې اړیکی پیدا کړې ، او دطالبانو او هغو بهرنیو هیوادونو تر منځ د فاصلې ایجادولو لامل شوه ، چې د پاکستان او طالبانو تر شا ولاړ وو ، په تیره بیا د یولسم سبتمبر پیښې د طالبانو او لویدیځ تر منځ داسې درز پیدا کړ چې ټولې موجودې اړیکې وشلیدې ، او لویدیځ ته پر افغانستان باندې د نظامي یرغل جواز په لاس ورِغى . همدا رازهغه روس پلوه سیاسی ډلو ته یو ځل بیا موکه په لاس ورغله چې د لویدیځ حمایت هم تر لاسه کړي، د لویدیځ د دیموکراسۍ په منلو سره يې د افغانستان سیاسي برخلیک ته یو ځل بیا لاره پیدا کړي ، او لویدیځ يې د تروریزم د ځپلو تر نامه لاندې دې ته ولمساوه چې پر افغانستان نظامي یرغل تر سره کړي ، خو لویدیځ دامریکا په مشرۍ دا فکر ونه کړ چې د افغانستان په ګرداب کې به د هغه زاړه او ستومانه نظامي او سیاسی رقیب روسیه ، هند او ایران سره مخ شي ، په هر توګه لویدیځ په افغانستان کې د روس پلوه سیاسي ډلو په لمسون او مرسته د افغانستان د شمال له لوري پرافغانستان یرغل پیل کړ ، او د طالبانو حکومت يې ډیر زر ونړاوه .
خو کوم مهال چې د بن په کنفرانس کې د افغانستان د سیاسی زعامت د ټاکلو په سره د لویدیځ او د روس پلوه ډلو تر منځ خبرې ښکته پورته شوې ، د لویدیځ سره دا احساس پیدا شو چې له دې سیاسي ډلو پرته چې روسانو او هند ته تر امریکا او لویدیځ وړاندې وفادارې دي ، بل بدیل نه شته ، نو د نظامي مرستو دپاس په اساس يې د دوي غوښتنو ته غاړه کیښوده ، او د امریکا او لویدیځ پلوه څو شخصیتونو سره ئې د افغانستان د سیاسي زعامت ډیره برخه د دوی په تصرف کې کیښوده ، خو دا روس پلوه سیاسي ډلې تر هغو شخصیتونو ډیرې پیاوړې وي، ځکه چې منظمې نظامي ملیشې او قوتونه يې درلودل ، حال دا چې د لویدیځ له لوری غوره شویو شخصیتونو دا راز پشتوانه په افغانستان کې نه درلوده ، نو ځکه د دغو ډلو له لوری ورو ورو په خپله سیاسی اراده کې یرغمل شول . نو د افغانستان سیاسي پریکړې او سیاسي بهیر په هغه لوري روان شو کوم چې روسیې ، هند او ایران غوښتل چې پرې روان شي ، د هند ، روسیه او ایران سیاسي او اقتصادي مصلحتونه په افغانستان کې تر پاکستان ډیر خوندي وو، هغه ډلې چې د پاکستان سیاسي او اقتصادي مصلحتونه يې په افغانستان کې ساتل د ترویزم په تور تورن شول ، اوپاکستان نه شوی کولای چې په ډاګه ورسره مرسته وکړي ، تر څو د پاکستان مصلحتونه خوندي وساتي ، حال دا چې روسیې او هند د تروریزم د ځپلو ترشعارلاندې خپلې سیاسي ډلې په افغانستان کې ښې تقویه کړي . او دافغانستان په سیاسي ډګر کې داسې په قوت مطرح شوې ،چې د لویدیځ نه راغلي سیاسي ډله يې په خپلو پریکړو کې دخپلو مصلحتونو لپاره یرغمل کړه ، آن تر دې چې په وروستیو ریاستی ټولټاکنو کې يې امریکا او لویدیځ د ریښتنې سرګردانۍ سره لاس ګریوان کړل . ډیر کتونکي په دې اند دي چې هغه مهال دافغانستان شمال ته د طالبانو غزیدل د همدې فشار په وړاندې د لویدیځ یو سیاسي ګواښ وو ، چې تر څو روسیه ،هند خپل دریځ ته په افغانستان کې متوجه کړي .
که څه هم د افغانستان په سیاسي اداره کې هغه شخصیتونه تر اوسه شته دي ، چې د امریکا او لویدیځ له لورې د افغانستان زعامت ته غوره شوي وو ، خو د امریکا د سیاسی ادارې په بدلون سره چې د جمهوریخواهانو نه سیاسي اقتدارد اوباما په مشرۍ دیموکراتانو ته منتقل شو ، د لویدیځ هغه حمایت لدې شخصیتونو سره پاتې نه شو ، چې د بوش په مشرۍ د دیموکراتانو په وخت کې موجود ؤ ، او اکثرا خو موږ د دې شخصیتونو او دامریکا دنوې ادارې تر منځ په مختلفو سیاسي پیښو کې د ستونزو او کړکیچونو شاهد یوو . لدې ځایه دا شخصیتونه هم چې بل بدیل ورته پاتې نه شو د خبلو سیاسي ګټو لپاره د روس پلوه سیاسي ډلو د حمایت تر لاسه کولو لپاره د دې ډلو تر اغیزې لاندې راغلل ، چې وروستې ډیرې پریکړې په دې دلالت کوی ، او ترټولو ژوندې مثال ئې د سولې د عالی شوری ریاست دی ـ هغه شوری چې باید د دولت مخالفین سولې ته وهڅوی ـ یوداسې شخصیت ته ورکول کیږي ،چې اصلا پدې جګړه کې یو بنسټیز اړخ پاتې شوی دی ! .
اوس که موږ د ریښتینو او وطن ته د مخلصو افغانانو په صفت د پاکستان او دهغه تر شا ولاړو هیوادونولاسوهنې په افغانستان کې د افغاني سیاسي کړیو له لاري په کلکه غندو او ځان په دې د افغان په صفت مکلف بولو چې دا بهرني اوږده شوي لاسونه غوڅ کړو ، نو موږ د روسيي ، هند او ایران کرغیړنه لاسوهنه هم په افغانستان کې له پامه نشو غورځولی ، او د یوه ریښتنیي افغاني په صفت يې باید وغندو او د دې لاسوهنو مخنوی وکړو چې زموږ ټولنیز او دیني هویت يې زیانمن کړى دی .
نن په افغانستان کې د افغانستان په شمال کې سیاسي ډلې پدې مکلفې دي ، چې د افغانستان په جنوب کې د بل شوي اور مخنوی وکړي ، په ځای د دې چې د بهرنیو مصلحتونو لپاره کار وکړي ، او تر دوی وړاندې د افغانستان په جنوب کې سیاسي ډلې هم دا مکلفیت لري چې د بهرنیو د دسیسو او طوتيئو نه ځان وژغوري او خپله سیمه د دې ناوړه حالت نه وژغوري. موږ باید د افغانانو په صفت افغانستان د هند او پاکستان د سیالۍ ډګر ونه ګرځوو، او زموږ سیاسی اراده باید دهند اوپاکستان دمصلحتونو تابع نه وي ، بلکې خپلواکه او سرلوړې اراده وي
پرنټ کول
