Tweet
دحضرت محمد(ص) د۲۰۰ احادیثوڅلورمه برخه :
١٥٠- د قرآنکريم تلاوت
په دې باره کې ډير احاديث راغلي دي دلته يوازې څو احاديث نقل شوي دي
عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ» (صحيح بخاري ۹ / ۶۶)
له عثمان بن عفان رضي الله عنه نه روايت دي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي : په تاسې کې غوره او ښه سړي هغه دي چې قرآن زده کړي او نورو ته يي وروښيئ .
همدارنګه رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي : «اقْرَءُوا الْقُرْآنَ فَإِنَّهُ يَأْتِى يَوْمَ الْقِيَامَةِ شَفِيعًا لأَصْحَابِهِ»( صحيح مسلم باب فضل القراءة 1 / ۵۵۳).
د قرآن تلاوت کوئ ځکه قرآن د قيامت په ورځ د خپلو ملګرو ( چا چې د هغه تلاوت کړي وي ) شفاعت کوي .
وعن ابن مسعودٍ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ رسولُ اللهِ صلي الله عليه وسلم: « مَنْ قَرَأ حَرْفاً مِنْ كِتَابِ اللهِ فَلَهُ حَسَنَةٌ، وَالحَسَنَةُ بِعَشْرِ أمْثَالِهَا، لاَ أقول : ألم حَرفٌ، وَلكِنْ: ألِفٌ حَرْفٌ، وَلاَمٌ حَرْفٌ، وَمِيمٌ حَرْفٌ » ( سنن ترمذي -۲۸۷۷)
د حضرت عبد الله ابن مسعود رضي الله عنه نه روايت دي چه رسول الله صل الله عليه وسلم ارشاد فرمايي : چه چا د قرآن يو حرف ولوستلو ، نو هغه يوه نيکي و ګټله او يوه نيکي د الله د قانون د کرم او مهربانۍ مطابق د لسو نېکيو برابره ده ( د وضاحت لپاره فرمايي ) زه دا نه وايم ( يعني زما مطلب دا نه دي ) چه آلم يو حرف دي ، بلکه الف يو حرف دي لام يو حرف دي او ميم يو حرف دي دغه شان آلم ويلو والا بنده ته به ديرش نيکۍ ليکل کيږي .
١٥١- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: الْمُؤْمِنُ غِرٌّ كَرِيمٌ، وَالْفَاجِرُ خَبٌّ لَئِيمٌ. رواه الترمذي و احمد و ابوداؤد
ژباړه: (نېک) مؤمن ډېر ساده او شريف وي (د خپل نرمۍ، ښه ګمان او عفوي له کبله يې چم بازه خلګ يې ژر خطاباسي) او بدکاره سړي ډېر چم بازه، بخيل او چالاکه وي
١٥٢- د بندګانو په توبه الله جل جلا له خوشحاليږي
وعن أبي حمزةَ أنسِ بنِ مالكٍ الأنصاريّ – خادِمِ رسولِ الله صلي الله عليه وسلم قَالَ : قَالَ رَسُولُ الله صلي الله عليه وسلم : للهُ أفْرَحُ بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أَحَدِكُمْ سَقَطَ عَلَى بَعِيرهِ وقد أضلَّهُ في أرضٍ فَلاةٍ (متفق عليه ).
له ابي حمزه انس بن مالک انصاري رضي الله عنه خادم رسول الله صلي الله عليه وسلم نه روايت دي چه رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي :
چه د يوه کس نه په يوه دښته يا صحرا کې خپل اوښ ورک شوي وي او هغه پيدا شي نو دغه کس به څومره خوشحاليږي – بس الله تعالي ددي نه هم زيات د خپل بنده په توبه ويستلو خوشحاليږي .
١٥٣- د توبي دروازه ترمرګه خلاصه ده :
ان ابنِ عُمَرَ عَن الْنَّبيِّ صَلَّى اللَّهُ عَليْهِ وسَلَّم قَالَ:- “إنَّ اللَّهَ يقبلُ توبةَ العبدِ ما لمْ يُغَرْغِرْ (ترمذي) .
له ابن عمر نه روايت دي چې : نبي اکرم صلي الله عليه وسلم فرمايلي چه د مرګ د آخري غرغري نه لږ مخکې الله تعالي د خپل بنده توبه هم قبلوي
١٥٤- له ابوذر غفــــاري (رض) څخه روايت دي چي رســـول الله (ص) وويل : الله تعـــــالي وايي :
څوک چي نېکي کوي نو دهغه لپاره د دغې نېکۍ په بدله کي (لس) چنده يا تر دې زيات
ثـواب ورکول کېږي او څوک چي ماته يوه لوېشت رانژدې شي نو زه هغه ته يو لاس ورنژدې
کېږم اوڅوک چي يو لاس ماته رانژدې شي ، نو زه هغه ته د دوو لاسونو دفاصلې په اندازه ورنژدې کېږم او څوک چي ماته راروان وي (تگ کوي) نو زه د هغه طــرف ته په منډه ورځــم
څوک چي دمځــکې په اندازه په ګنـاهـونـو لـــړلي وي چي له ماسره مــلاقات وکړي او له
ما ســــــره يې شـــــريک نه وي نېـــــولي نو زه په هغه انـــــــدازه د ده بخښنــــــــه کــوم
(الترمذي فيه جامعه باب سورة انعام ج ٢،ص١٨٠)
١٥٥- په حديث شريف کي راځي چي سل(۱۰۰) ځله ( سُبحَانَ الله وَبِحَمدهِ ) ووايي ، پاک خداي د هغه ګناهونه بخښي که څه هم د سمندر تر ځګ ډير وي، څوک چي هره ورځ دغه دعاوايي دقيامت په ورځ تر هغه ښه عمل نشته .(رواه مسلم و ترمذي ونسائي).
١٥٦- له دوزخ څخه خلاصون :
*اَلّلهُمّ اَجِرنِي مِنَ النَارِ*
په حديث شريف کي راځي ، څوک چي د ماښام لمونځ وکړي او د چاسره تر خبروکولو مخکي پورتنۍ دعا اووه(۷) ځله ووايي اوبيا په هغه شپه مړ شي هغه د هميشه لپاره د دوزخ له اوره د سهار تر لمانځه وروسته مخکي تر دي چي د يو چاسره خبره وکړي ووايي او په دغه ورځ مړ شي هغه هم د هميشه لپاره د دوزخ څخه خلاصون وموند (مشکوة عن ابوداود).
١٥٧- سخاوت او بخالت..
هره ورځ دوه ملائکي ځمکي ته راکښته کيږي يوه وايي خدايه سخي ته د مال په يوځ کي ثواب ور وپخښه او بله وايي خدايه د بخيل مال هلاک کړه .
بخاري او مسلم شريف
١٥٨- حديث شريف
ژباړه: له حضرت ابوهريره (رض) څخه روايت دي چي رسول الله(ص) وفرمايل: پرمنافقينو باندي دسهار او ماخستن تر لمانځه بل هيڅ لمونځ نه دي دروند او که دوي دهغه په فضيلت پوه سي نو ضرور به پکښي حاضر سي که څه هم پر زنګنو يا څکېدو سره ورته راتګ پکار وي
(رواه البخاري
١٥٩- دجومات آداب
۱- جومات ته دننوتلو په وخت کې بايد اول ښئ پښه وړاندې شي او دا دُعا وويل شي اَللهُمَّ افْتَحْ لِي اَبْوَابِ رَحْمَتيکَ ((اي الله ! زما پر مخ دخپل رحمت دروازي پرانيزه )) .۲- د جومات له ننوتلو تر کيناستو مخکې دوه رکعته تحية المسجد لمونځ کول پکار دي ،درسول الله ص ارشاد مبارک دي ( په تاسې کې چې څوک جومات ته ولاړشي ترڅويې چې دوه رکعته لمونځ نه وي کړي تر هغې دې نه کښيني ) بخاري او مسلم ) ۳- دجومات نه د وتلو په وخت کې به اول چپه پښه وړاندې کوﺉ او دا دُعا به وايي اَللهُمَّ اِنِّي اَسْئَلُکَ مِنْ فَضْلِکَ (( اي الله ! زه له تانه ستا دفضل اوکرم غوښتونکي يم )) .۴- په جومات کې دزيات نقش او نګار کوښښ کول نه دي پکار.۵- جومات ته په داسې حال کې تلل چې اوږه،پياز،تنباکو او نور بد بويه شي يې خوړلي وي تلل مکروه دي لومړي دې خپله خوله ووينځي بيا دې مسجد ته داخل شي .۶- په جومات کې خبرې کول ،شورماشوکول او اخستل او خرڅول مکروه دي له بد ه مرغه د افغانستان په ډيرو برخو کې چې ژمي شي او يا هم د اوړي ګرمي وي او خلک وزګار شي نو بيا په جومات کې خپل بنډارونه کوي .رسول الله ص فرمايې : څوک چې
په جومات کې خبرې کول پيل کړي ،نو ملائکې په لومړي ځل ورته وايي (اُسْکُتْ يَاوَلِي الله ) يعني اي د الله دوسته ! چوپ شه ،که بيا خبرو ته دوام ورکړي ،نو ملائکې ورته وايي (اُسْکُتْ يَابَغِيْْضَ الله ) چوپ شه اي د الله دوښمنه ! که بيا هم چوپ نشي نو په دريم ځل ملائکې ورته وايي (اُسْکُتْ لَعْنَتُ الله عَلَيْکَ ) يعني چپ شه د الله ج لعنت وي پرتا .همدارنګه په مشکوة شريف کې د شعب الايمان په حواله يو روايت راغلي چې جناب رسول الله ص فرمايې : په آخيره زمانه به داسې خلک پيداشي چې جومات ته به راځي ،هلته به ډلې ډلې کښيني او دنياوي خبرې به کوي تاسې له داسې خلکو سره مه کښيني ،ځکه چې الله تعالي ته په جومات کې د داسې خلکو ضرورت نشته (عمدة الاحکام ص ۷۵ ) .ابن همام رح وايي په جومات کې دنياوي خبرې نيکي داسې له منځه وړي لکه وچ بوټي چې اور خوري (فتح القدير) .۷- په جومات کې په اوچت آواز لمونځ کول نه دي پکار ځکه چې د نورو دلمونځ د اخلال سبب ګرځي او د نورو په لمانځه کې اخلال ګناه ده .۸- د جومات د روازه تړل نه دي پکار که د سامان د غلا خطر وي نو په هغه وخت کې يې تړلي شي چې د لمانځه وخت نه وي .۹- جومات ته د جنوب ،نفاس او حائض واله ننوتل ګناه ده .۱۰- په جمات کې لاره جوړل ناجايز دي که سخت ضرورت وي نو باک نلري .۱۱- په جومات کې چې کوم ځاي خالي وي هلته کيناستل په کار دي د خلکو په اږو تيريدل ګناه ده .۱۲- په پښو پوري که څه خټي نيښتي مخکي له ننولو جومات هغه وويځي .۱۳- په جومات کې د ننه آذان ويل مکروه دي .۱۴- جومات ته د داسې ماشومانوبول چې د متيازو حال نشي ويلاي يا داسۍ بې عقل او ليوني چې په پاکي او ناپاکي نه پوکيږي ننول پکار نه دي .داسې ماشومان چې د لمانځه سن ته نه وي رسيدلي د لمونځ کونکو د آزار سبب ګرځي .او هغه چې جومات تلل مشروع وي د جومات اهل بايد پر هغوي سخت ګيري ونه کړي (ابن عثيمين ) اسلامې فقه ،فتاوي اسلامية ،عمدة الاحکام فقه محمد يوسف اصلاحي ،فتاوي المحودي حنفي
١٦٠- ابوهريره رض روايت کوي چې رسول الله ص وفرمايل! زنا کار د زنا کولو په وخت کې مومن نه وي ( يعني ايمان نه لري) ، غل د غلا کولو په وخت کې مومن نه وي ، څوک چې شراب څکې د شراب څکلو په وخت کې مومن نه وي ، لوټ مار ( رهزن ) د خلکو مالونو د لوټولو په وخت کې مومن نه وي ........... او ستاسو په منځ کې چې څوک خيانت کوي د خيانت کولو په وخت کې مومن نه دي ، تاسو خپل ځانونه له دې ګناهونو څخه ضرور وساتي.
بخاري مسلم
١٦١- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لاَ يَرِيبُكَ. رواه احمد والترمذي والنسائي والدارمي (مشکوة)
ژباړه: کوم شي چي تا په شک کي اچوي هغه پرېږده، هغه شي چي تا په شک کي نه اچوي هغه وکړه.
١٦٢- حضرت ابودرداء رضي الله عنه فرمايې چي ما د نبي کريم صل الله عليه وسلم څخه اوريدلي دي چي کله يو بنده پر يوه شي باندي لعنت کوي نو هغه لعنت آسمان ته خيژي نو داسمان دروازې بنديږي (يعني مځکه يي نه قبلوي ) بيا هغه راسته او چپه طرف ته ګرځي نو چي هيڅ ځاي لاره پيدانکړي نو چي پر چا لعنت سوي وي هغه ته ولاړسي نو که هغه په رښتيا د لعنت قابل وي نو پر هغه پريوزي که نه وي نو بيرته دې ويونکي ته راواپس سي او پرده پريوزي .(ابوداؤد بحواله مشکوة)
١٦٣- نبي اکرم صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: إِنَّمَا شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالُ. رواه ابوداؤد (مشکوة)
ژباړه: يقيناً د ناپوهۍ علاج (د علماوو څخه) پوښتنه کول دي.
١٦٤- انس ابن مالک رضي الله عنه فرمايي:
چې رسول الله صلي الله عليه وسلم به په واده امر کولو او له گوښه کيدو يي کلکه منعه کوله او فرمايل به يي:
مينه ناکې او بچي زيږونکي ښځې سره واده وکړئ،
ځکه زه به د قيامت په ورځ د انبياو په منځ کې د خپل امت د شمير په زياتوالي فخر کوم).
١٦٥- مسند ابن حنبل روايت کړې
د ابو هريره (رض) څخه روايــــت دي چــــي رسول الله صلي الله عليه وسلم وفرمايــــــــل:
الله تعالى ستاسو اجسامو او صورتـو ته نه ګوري بلکه هغه ستاسو زړونو او عملونو ته ګوري.
{رواه مسلم}
١٦٦- د خلګو سره د رويې کولو اصول (الحديث)
رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: َنْزِلُوا النَّاسَ مَنَازِلَهُمْ. رواه ابوداؤد
ژباړه: د خلګو سره د هغو د مرتبې مطابق معامله وکړي
(کشر ته د مشر رتبه مه ورکوئ او مشر ته د کشر رتبه مه ورکوئ که نه نو د نړۍ نظام به فاسد شي).
١٦٧- د حضرت جابر رض څخه روايت دئ:
رسول کريم ص وفرمايل: که يو مسلمان د بل مسلمان پوښتني ته ورسي نو هغه په رحمت کي داخل سو او کچيري ورسره کښيني مجلس ورسره وکړي نو په رحمت کي ډوب کړل سي
(رواه احمد)
١٦٨- رسول الله صلي الله عليه وسلم وايي : د دريوکسانو ښيراوي قبولي دي :
۱ _ دمظلوم ښيرا .
۲_ دمسافرښيرا .
۳_ زوي ته د پلارښيرا.
(رواه الترمذي وابوداود وابن ماجه واحمدوالبخاري في الادب)
١٦٩- دحضرت ابوهريره (رض) څخه روايت دئ چي ستر لارښود جناب محمـــد رسول الله صلى الله عليه وسلم وويل: الله تعالي هره شپه چي دشپې يوه درېيمه تېره شوي وي د دنيا آسمان ته را کښته کيږي او وايي: زه پاچايم ، زه پاچايم ،څوک شته چي له ما دعا وغواړي او زه يې دعا قبـــوله کړم ؟ څوک شته چي له ما د ګناهونو بخښنه وغواړي او زه د هغه ګناهــــونه ور وبخښـــــــم ؟ او دا معاملــــــــه تر سهــــــــــاره روانــــــــه وي . (٦٥حديث قدسي صفحه ٧٢)
١٧٠- د حضرت جابر رض څخه روايت دئ: رسول کريم ص وفرمايل:
څوک چي بدبويه شيان وخوري (پياز او هوږه)نو د بدبويي تر ليري کيدلو د مخه دي زموږ مسجد ته نه راځي ځکه له کوم شي څخه چي انسانانو ته تکليف رسيږي فرشتې هم ورسره په تکليف وي
(رواه بخاري ومسلم)
١٧١- عن کعب بن عجرة(رضي الله عنه) ان النبي (صلي الله عليه وسلم) قال: إِن كَانَ يَسعَى عَلَى وَلَدِهِ صِغَارًا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللهِ ، وَإِن كَانَ خَرَجَ يَسعَى عَلَى أَبَوَينِ شَيخَينِ كَبِيرَينِ فَفِي سَبِيلِ اللهِ ، وَإِن كَانَ خَرَجَ يَسعَى عَلَى نَفسِهِ لِيَعِفَّهَا فَفِي سَبِيلِ اللهِ ، وَإِن كَانَ خَرَجَ يَسعَى عَلَى أَهلِهِ فَفِي سَبِيلِ اللهِ ، وَإِن كَانَ خَرَجَ يَسعَى تَفَاخُرًا وَتَكَاثُرًا فَفِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ. (طبراني شرح احياء ج ۵ ص ۴۱۵).
ژباړه: د کعب بن عجره (رضي الله عنه) په روايت کې راغلي دي چې رسول الله (صلي الله عليه وسلم) وويل: که انسان د دې لپاره په مال گټلو کې کوشش کوي چې اولادونه يې واړه دي، نو دي د الله (جل جلاله) په لاره کې دي او که وتلي وي د دې لپاره کوشش کوي چې مور او پلار يې زاړه او ضعيفان دي، نو دي د الله (جل جلاله) په لاره کې دي او که وتلي وي د دې لپاره کوشش کوي چې خپلې اړتياوې پوره کړي او چا ته محتاج نه شي، نو دي د الله (جل جلاله) په لاره کې دي او که وتلي وي د دې لپاره کوشش کوي چې په خپل اهل باندې يې مصرف کړي، نو دي د الله (جل جلاله) په لاره کې دي او که وتلي وي د دې لپاره کوشش کوي چې په خلکو باندې فخر وکړي او د مال ډېرښت وروښايي نو دي د شيطان په لاره کې دي.
١٧٢- حديث مبارک :
ژباړه : رحم په عرش پوري ځړيږي او وايي هر څوک چي ما وصل (پيوند) کړي الله (ج) به هغه په خپل رحمت سره وصل کړي او هر څوک چي ماپرې کړي الله(ج) به هغه هم پرې کړي (په هغه باندي به رحم او مهرباني ونه کړي ) .
بخاري او مسلم
١٧٣- رسول اقدس صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: إِنَّ الله عَزَّ وَجَلَّ لَيَعْجَبُ مِنَ الشَّابِّ لَيْسَتْ لَهُ صَبْوَةٌ. رواه احمد
ژباړه: يقيناً الله عزوجل هغه ځوان ته تعجب کوي چي (د ځوانۍ په وخت کي باطل) او د نفس او هوا خوا ته مېلان نه لري.
١٧٤- له حضرت ابن عباس رضي الله عنه څخه روايت دي چي ماله نبي کريم صلي الله عليه وسلم څخه واورېدل چي هر مسلمان سړي چي مړشي او داسي څلويښت کسان د ده د جنازې لمونځ ادا کړي چي له الله جل جلاله سره يې هيڅ شريک نه وي نيولي، نو الله جل جلاله د مړي په باره کي د دوي سپارښت قبلوي.
(رواه مسلم )
١٧٥- عن ابن مسعود رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلي الله عليه وسلم: «مَنْ قَرَأَ الآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ كَفَتَاهُ».
ابن مسعود رضي الله عنه مي*گويد: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمود: «هر کس، دو آيه پاياني سوره بقره را بخواند، او را (از هر بدي) کفايت مي نمايند»[۱].صحيح بخاري و مسلم.
١٧٦- وَفِي حديث ابن عباس رضي الله عنهما – السابق- قول الملك «أَبْشِرْ بِنُورَيْنِ أُوتِيتَهُمَا لَمْ يُؤْتَهُمَا نَبِىٌّ قَبْلَكَ فَاتِحَةُ الْكِتَابِ وَخَوَاتِيمُ سُورَةِ الْبَقَرَةِ لَنْ تَقْرَأَ بِحَرْفٍ مِنْهُمَا إِلاَّ أُعْطِيتَهُ».
در حديثي که از ابن عباس رضي الله عنهما روايت گرديد، آمده است که فرشته به نبي اکرم صلي الله عليه وسلم گفت: تو را به دو نور مژده مي*دهم که به تو عنايت شده اند و به هيچ پيامبري قبل از تو عنايت نشده اند؛ آنها سوره فاتحه و آيات پاياني سوره بقره (دو آيه آخر) هستند؛ هر حرفي از آنها را که بخواني، دعايت اجابت مي شود[۱].
صحيح مسلم.عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلي الله عليه وسلم: «إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ كِتَابًا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ بِأَلْفَىْ عَامٍ أَنْزَلَ مِنْهُ آيَتَيْنِ خَتَمَ بِهِمَا سُورَةَ الْبَقَرَةِ وَلاَ يُقْرَآنِ فِى دَارٍ ثَلاَثَ لَيَالٍ فَيَقْرَبُهَا شَيْطَانٌ».
نعمان بن بشير رضي الله عنه مي*گويد: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمود: «خداوند دو هزار سال قبل ازآفرينش آسمان ها و زمين کتابي نوشت و دو آيه از آن را نازل فرمود و با آنها سوره بقره را به پايان رساند؛ در هر خانه اي که سه شب خوانده شود، شيطان به آن خانه، نزديک نمي شود»[۱].
۱. روايت ترمذي و نسائي و ابن حبان؛ و اين حديث در صحيح ترغيب وترهيب مي باشد.
عن أبي ذر رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلي الله عليه وسلم: «أُعْطِيتُ هَذِهِ الآيَاتِ مِنْ آخِرِ سورة الْبَقَرَةِ مِنْ كَنْزٍ تَحْتَ الْعَرْشِ لَمْ يُعْطَهَا نَبِىٌّ قَبْلِى».
ابوذر رضي الله عنه مي*گويد: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمود: «آيات پاياني سوره بقره از خزانه اي در زير عرش به من عنايت شده اندکه به هيچ پيامبري قبل از من عنايت نشده اند»[۱].
۱. روايت احمد؛ و حديث صحيح مي باشد چنان چه در سلسله صحيحه آمده است
١٧٧- رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايلي دي: دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لاَ يَرِيبُكَ. رواه احمد والترمذي والنسائي والدارمي (مشکوة)
ژباړه: کوم شي چي تا په شک کي اچوي هغه پرېږده، هغه شي چي تا په شک کي نه اچوي هغه وکړه.
١٧٨- دحضرت عدي بن ثابت دخپل پلار څخه او هغه دخپل پلار څخه مرفوعا روايت کوي چي
رسول الله ( ص ) وفرمايل :
ترچۍ کول ، ارږمۍ کول ، حيض جاري کيدل ، قي وهل او دپزي څخه وينه راتلـــــل په
لمانځه کي دا ټول دشيطان عليه لعنة دلوري دي . ترمزي(مشکوة المصابيح جلد ١ ص ٣٢٣)
١٧٩- روايت دي عبدالله بن عباس بن عبدالمطلب رض په هغو روايتونو کښي چه رسول الله صلي الله عليه وسلم د الله تعالي د طرفه نه فرمايلي وي (يعني حديث قدسي ) ٠ حضور ( ص) و فرمايل چه الله تعالي نېکۍ او بدۍ مقرر کړي دي (دا ښه کارونه دي او دابد کارونه دي ) او بيا ئې خلکو ته ښه واضح کړي دي (د پېغمبرانو په ذريعه ) نو کله چه يو بنده د يو نېک کار اراده وکړي ، خو هغه کار ؤ نه کړي نو الله تعالي (صرف د دې نيت په وجه )ورته د يوې کاملي نېکۍ ثواب ور وليکي ، او کله چه نېک کار وکړي نو لس چنده څخه تر انتر اوه سوه چنده بلکي ددې نه هم څوچنده زيات ثوابونه ورلولي سي او چه د بدۍ اراده وکړي او بيا هغه بدي ؤ نه کړي ، نو ديوې نېکۍ ثواب ورته ليکي سي ٠ (ځکه چه د بدۍ ځان ساتل نېکي ده )-او که بدي وکړي نو صرف د يوې بدۍ کناه ورته وليکل سي ٠ (بخاري او مسلم )
١٨٠- جناب رسول الله صلي الله عليه وسلم خپل امت ته د پيدا کيدونکو فتنو په اړه خبرداري ورکړي دي تر څو مسلمانان دغو فتنو ته متوجه وي او له دغو فتنو څخه ځان وساتي .
په امت کې پيدا کيدونکي فتنې ډيرې دي په دې مطلب کې يوازې دوو دريو فتنو ته اشاره شوي ده .
اول : د قرآن او سنتو څخه مخ اړول ، کفارو يهودو او نصاراؤ تقليد ، اطاعت او هغوي د قوانينو عملي کول :
جناب نبي کريم صلي الله عليه وسلم پخوا خبر ورکړي دي : «لَتَتَّبِعُنَّ سَنَنَ مَن كانَ قَبلَكُم شِبراً شِبراً وَ ذِراعاً بِذِراعٍ؛ حتّي لَو دَخَلُوا جُحرَ ضَبِّ تَبِعتُمُوهُم. قُلنا: يا رَسُولَ اللهِ. اليَهُودُ وَ النَّصاري؟ قالَ: فَمَن؟ -البخاري!»
ژباړه : يقيناً به داسې کيږي چې تاسې (زما د امت خلک ) به د هغوي لاره چې مخکې له تاسو ؤ (اهل کتاب ،يهود او نصارا) لويشت په لويشت او ګز په ګز تعقيب کړي تر دې چې که د کربوړې په غار ننوځي دوي به د هغوي څخه پيروي کوئ ، ومې ويل: اي رسول الله صلي الله عليه وسلم : هدف مو يهود او نصار دي ؟ ويې فرمايل نو څوک دي ؟
دوهم : پر مسلمانانو او اسلامي امت به د کفارو نړيوال حشر جوړ شي :
رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايي : يوشك الأمم أن تداعى عليكم كما تداعى الأكلة إلى قصعتها فقال قائل ومن قلة نحن يومئذ قال بل أنتم يومئذ كثير ولكنكم غثاء كغثاء السيل ولينزعن الله من صدور عدوكم المهابة منكم وليقذفن الله في قلوبكم الوهن فقال قائل يا رسول الله وما الوهن قال حب الدنيا وكراهية الموت ( ابوداؤد ، و البيهقي ) .
ژباړه : داسې زمانه نږې ده چې (دوښمن ) قومونه به ستاسو پر خلاف ( د جنګ کولو ، اشغالولو او ستاسو ختمولو ) د پاره يو بل لره داسې دعوتونه ورکوي څنګه چې د خوراک کوونکي ډلې واله نورو ته د خوراک کولو دعوت ورکوي ، چا پوښتنه وکړه چې دا به زمونږ د لږوالي وجه وي ؟ نو حضور صلي الله عليه وسلم وفرمايل : نه تاسې به هغه وخت ډير زيات يئ خو د سيلاب د خځلو او خاشاک په شان به وئ او الله پاک به د دوښمانو د زړونو نه ستاسې وېره او هيبت وباسي او ددې برعکس به ستاسو په زړونو کې [وهن ] واچوي . چا عرض وکړ يا رسول الله صلي الله عليه وسلم وهن څه شي دي ؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم وفرمايل د دنيا سره مينه او د مرګ څخه وېره .
دريم : د مال او دولت فتنه :
الله سبحانه و تعالي فرمايي : [وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا أَمْوَالُکُمْ وَأَوْلاَدُکُمْ فِتْنَةٌ ] (انفال: ۲۸) يعنې : او پوه شئ چې مالونه او اولادونه مو آزمښت دي ( د تاسې د هلاکت سبب ګرځي کچېري د هغه محبت ته د الله او د هغه د رسول پر محبت باندې ترجيح ورکړئ ) .
داسې وخت به راشي چې د دنيا د لږ فائدې او قدرت په مقابل کې به ايمانونه خرچيږي :
رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايي : بادروا بالأعمال فتنا كقطع الليل المظلم يصبح الرجل مؤمنا ويمسي كافرا أو يمسي مؤمنا ويصبح كافرا يبيع دينه بعرض من الدنيا ( المسلم ) .
ژباړه : د نيکو عملونو په کولو کې بيړه وکړئ مخکې له هغو فتنو څخه چې د تورو شپو ټکړو په شان به پرلپسې راځي ( حال به دا وي چې ) سهار به يو کس مسلمان وي او چې کله ماښام شي نو د ايمان نه به محروم وي او ماښام به هغه مؤمن وي او سهار ته بل کافر وي . د دنيا د لږې ګټې د پاره به هغه خپل دين او ايمان خرچوي .
او دا فتنې اوس عصر کې ټولې موجودې دي ، خو خبردار چې د دنيا د لږې ګټې او قدرت منزلت او څو ورځو عيش په وجه خپل ابدي ژوند تباه نه کړئ .
اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِيْ الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ
١٨١- وعن ابي هريرة رضي الله عنه ان رجلاشکي الي النبي صلي الله عليه وسلم قسوة قلبه قال امسح راس اليتيم واطعم المسکين(رواه احمد\مشکاة المصابيح ص۴۲۵ج۲)
له حضرت ابوهريره رضي الله عنه روايت دي چي يوه سړي رسول الله صلي الله عليه وسلم ته دزړه له کلکوالي شکايت وکړ!
رسول الله صلي الله عليه وسلم ورته وفرمايل:ديتيم پرسرلاس تېروه اومسکينانوته ډوډۍ ورکوه.!!
له حضرت ابوالدراء رضي الله عنه روايت دي چي رسول الله صلي الله عليه وسلم ته يوسړ�